“ทวิตรัก” หมายเลข 16 – รักออนไลน์

มีคำถามส่งมาว่าด้วยการสานสัมพันธ์ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ขอตอบให้ร่วมกันอ่าน+ร่วมกันคิด เพราะอาจจะสอดคล้องกับประสบการณ์ของหลายคนที่งงงันปนปวดใจกับการสร้างสัมพันธ์ออนไลน์

มีคนมา “ชวนคุย” ผ่านช่องทางสื่อสารอย่าง “WhatsApp” “Facebook” “MSN” ฯลฯ บ่อยๆ ครั้งละนานๆ ต่อเนื่องกัน เรียกว่าเป็นการ “คบ” กันหรือไม่ ทำไมหลายคนที่ชอบคุยกับเราผ่านช่องทางแบบนี้จึงไม่อยาก “คุย” กับเราตัวเป็นๆ ไม่ยอมโทรมาหา ไม่ยอมนัดเจอ อาการก้ำกึ้งแบบนี้แปลว่าอะไร เราเป็นคนพิเศษในชีวิตของเขาหรือไม่

ถ้าไม่ชอบอาการจะห่างก็ไม่ห่าง จะใกล้ก็ไม่ใกล้แบบนี้จะทำอย่างไรดี

เมื่อความสัมพันธ์ไม่ได้ดังใจ เรามักตั้งคำถามว่าทำไมเขาจึงไม่น่ารักกับเราในวิถีที่เราอยากให้เขาเป็นและทำ โดยไม่ถามตัวเองต่อไปด้วยว่ารู้คำตอบแล้วได้อะไร

คำถามที่ควรจะถามและใคร่ครวญน่าจะเป็นว่า เรารู้สึกอย่างไรกับท่าทีเช่นนั้น และควรจะจัดการกับความรู้สึกนั้นอย่างไร

เวลาที่ Social Media รุ่งเรืองเฟื่องฟูแบบนี้ คนมากมายใช้ช่องทางสื่อใหม่ในการติดต่อสานสัมพันธ์กับคนที่น่าสนใจ โดยมีข้อได้เปรียบคือการจัดการรักษาระยะห่างได้ตามความสะดวกของตัวเอง

เราเลยได้เห็นอาการใกล้ออนไลน์ – ห่างออฟไลน์ หรือสนิทสนมแบบเสมือนจริงโดยไม่ได้สัมผัสใกล้ชิดกันตัวเป็น ๆ อาการประมาณนี้ทำให้หลายคนจัดที่ทางไม่ถูกว่าคนที่ตัวเองใกล้ชิดในสื่อสังคมควรจะเป็นอะไรในชีวิตจริง

บางคนพอใจจะสนิทสนมและดำเนินความสัมพันธ์แบบเสมือนจริงนี้ไปเรื่อย ๆ เพราะข้อจำกัดในชีวิตจริง (เช่นมีลูกมีเมียเป็นตัวเป็นตนอยู่แล้ว – เรื่องนี้ดูจะเป็นข้อจำกัดหลักของชายชนชั้นกลางไทย ทำให้ไม่สานสัมพันธ์ออฟไลน์กับหญิงที่ตัวเองไปกระลิ้มกระเหลี่ยออนไลน์)

บางคนพอใจจะดี้ด้าออนไลน์โดยไม่อยากรับความรับผิดชอบและหน้าที่ปฏิบัติของการมีแฟนในชีวิตจริง ก็เลยรักษาระยะห่างในการติดต่อที่จะสร้างความยุ่งยากเกินความสะดวกที่ตัวเองจะยอมรับได้ เราเลยได้เห็นอาการแชทหวานฉ่ำแต่นิ่งสนิทไม่สานต่อแบบตัวเป็นๆ

อย่าลืมว่าโลกออนไลน์เป็นพื้นที่ให้เราหลบหนีจากปัญหา ความทุกข์และความไม่สมบูรณ์ของชีวิตประจำวัน อะไรที่ทำออนไลน์กับออฟไลน์จึงไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องเดียวกันอย่างสอดคล้อง

ในที่สุดแล้ว การพยายามหาคำอธิบายว่าทำไมคนจึงทำอย่างที่เขาทำอาจจะเป็นไปไม่ได้เลยก็ได้ ลองถามตัวเองดีไหมว่าสถานการณ์ที่เป็นอยู่ทำให้เราเป็นสุขดีอยู่หรือ (ถ้าเป็นสุขคงไม่ถาม “ทวิตรัก” ลองนะ) ถ้าปวดหัวนักก็ถอยดีกว่า

แต่หลายคนก็ไม่สามารถจะถอยไปเฉย ๆ เพราะความเคยชินกับแบบแผนละครหลังข่าว ที่ต้องมีเริ่มต้นและฉากจบให้ชัดเจนรู้เรื่อง ก็เลยพยายามเคลียร์โดยบอกอีกฝ่ายว่า “ฉันจะไปแล้วนะ” โดยทั่วไปเมื่อได้ยินอะไรประมาณนี้ เราจะเห็นอาการยื้อตามมาจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งให้ปวดหัวต่อไปอีกพักใหญ่ ๆ

คนที่บอกคนรักว่าทนไม่ไหว ไม่อยู่ด้วยแล้ว มักจะยังไม่ถึงจุดแตกหักจริง เพราะถ้าจะไปก็คงไปเลยโดยไม่ต้องรอให้คนรักยินยอมเลิก

เวลาความสัมพันธ์ไม่เวิร์ค เราแต่ละคนเป็นฝ่ายตัดสินใจเดินจากไปได้เสมอ แต่มักจะรอให้อีกฝ่ายเลือกเดินจากไป

การเลิกกับคนรักต้องอาศัยแรงใจมากมาย ถ้าความสัมพันธ์ไม่เป็นสุขก็ถอยมาอย่ายื้อจะดีกว่าไหม เก็บแรงใจไว้จัดการกับอารมณ์ความรู้สึกตัวเองจะดีกว่า

อันที่จริง ความสัมพันธ์แบบเสมือนจริงเช่นนี้น่าจะทำให้การเดินถอยห่างจากมาง่ายขี้น เพราะไม่ต้องเห็นหน้าเห็นตาปะทะสังสรรค์กันในชีวิตจริงให้ต้องลำบากใจ

เมื่อความสัมพันธ์เริ่มแบบเสมือนจริงก็จบแบบเสมือนจริงบ้างคงดี Unplug/Offline หายไปไม่วนเวียน ถอยมาถนอมใจตัวเองจะดีกว่า

อย่าลืมว่าในความรัก-ความสัมพันธ์ ตัวเราไม่ได้หายไปไหนแม้จะให้ความสำคัญกับคนรักมากมาย ตัวเรา-ใจเราก็ยังสำคัญที่สุด ปล่อยให้แหลกสลายไปก็ไม่ได้ทำให้ความสัมพันธ์ที่เลวร้ายดีขึ้นได้

อะไรที่มันเกิดออนไลน์ ก็ทิ้งไว้ในพื้นที่ออนไลน์ต่อไป ใช้ชีวิตออฟไลน์ให้เป็นสุขจะดีกว่า...

“ทวิตรัก” หมายเลข 15 – เวลา/ความชัดเจนในสภาวะปิ๊ง/ประทับใจ

เมื่อเกิดปิ๊ง/ประทับใจใครบางคน แล้วเขาก็ดูมีทีท่าคล้ายว่าจะประทับใจเราเหมือนกัน เช่นชอบคุยกับเรา ใส่ใจเรา ฯลฯ คำถามในใจของหลายคนในสถานการณ์นี้คือแล้วเขารู้สึกอย่างไรกับเรา เขาชอบเราไหม เขาอยากสานสัมพันธ์ให้แนบแน่นขึ้นกับเราหรือเปล่า

เรามักลืมไปว่า คำถามที่สำคัญกว่านั้นคือแล้วตัวเรารู้สึกอย่างไรกันแน่ เราต้องการอะไร คนนี้เหมาะจะอยู่ในชีวิตเราแบบไหน

คนที่เราใช้คุยด้วยแล้วถูกคอ ไปกินข้าวด้วย/ใช้เวลาด้วยแล้วสนุกและรู้สึกดี อาจไม่เหมาะจะเป็นคนรักของเราก็ได้

กติการักในเวลานี้ทำให้เราคาดหวังให้คู่รักของเราเข้าใจเรา เป็นเพื่อนร่วมทุกข์สุข และทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตร่วมกับเราได้ ความเข้าใจ/ใส่ใจ/รสนิยม/วิถีชีวิตเป็นปัจจัยสำคัญให้ความสัมพันธ์ราบรื่น

แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าระหว่างเรากับคนที่เราประทับใจมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบไหม โดยทั่วไปเวลาทำให้เรารู้คำตอบ เวลาทำให้เราชัดเจนขึ้นด้วยว่าเขาเป็นคนอย่างไร เขารู้สึกอย่างไร เขาอยากจะสัมพันธ์กับเราแบบไหน เวลาทำให้เราเข้าใจความรู้สึกและความต้องการของตัวเราเองมากขึ้นด้วย

แต่คนที่อยู่ในอารมณ์ปิ๊งมักใจร้อนเกินกว่าจะให้เวลาทำหน้าที่ หลายคนอยากรู้ตอนนี้/เดี๋ยวนี้/ทันทีว่าเขารู้สึกอย่างไรกันแน่

เพราะอยากรู้เลยทำให้คิดวนไปมาว่าสารภาพความรู้สึกให้เขารู้แล้วให้เขาบอกมาเลยว่าคิดอย่างไรกับเรา เป็นแฟนกันไหมจ๊ะ อะไรประมาณนั้น

แม้ว่าอยากรู้ใจจะขาด หลายคนก็หวาดหวั่นกับคำตอบที่จะได้รับ เกรงว่าจะเกิดปรากฏการณ์แตกสลายทั้งใจและหน้า

กลายเป็นว่าอยากรู้แต่ไม่อยากเสี่ยง ได้แต่อึดอัดไปมาว่าเรื่องของเราจะเป็นไปในทางไหน

แล้วจะทำยังไงดี ขอตอบแบบให้ทางเลือกไปเลือกเอาเองตามนิสัยและปัจจัยเฉพาะดังนี้

ทางเลือกที่หนึ่งสำหรับคนใจร้อน บอกความรู้สึกและถามเขาไปเลยว่า เธอรู้สึกอย่างเดียวกับฉันไหม

ใครจะเลือกทางนี้กรุณาเตรียมใจรับความเสี่ยง ว่าคำตอบอาจเป็นไปในทิศทางไม่ถูกใจเราได้เหมือนกัน ถ้าใจไม่ถึงจะรับความเสี่ยงก็เลือกทางนี้ยากนะ

แต่แนวโน้มคำตอบที่ได้สำหรับคนทางเลือกนี้คือ คำตอบแบบงง ๆ เพราะอีกฝ่ายก็ไม่แน่ใจว่าเขารู้สึกอย่างไร ต้องการอะไร เหมือนกับที่เรายังงง ๆ อยู่นี่แหละ

การบอกรักเมื่อยังไม่แน่ใจว่าที่รู้สึกอยู่นี้คืออะไรกันแน่ ทำให้หลายคนยิ่งอึดอัดหนักเข้าไปอีกเมื่อชัดเจนขึ้นว่ารู้สึกอย่างไรและต้องการอะไร แต่ไม่รู้จะนำพาตัวเองให้หลุดพ้นจากความสัมพันธ์ที่เริ่มไปเพราะความไม่แน่ใจได้อย่างไร

เอาเป็นว่าใครจะเลือกทางลุยบอกรัก ต้องยอมรับความเสี่ยง และมีความสามารถในการจัดการภาวะอกหัก และชิ่งได้ไม่เขอะเขินเมื่อความรู้ชัดว่าที่มีอยู่ไม่ใช่รัก

อีกทางเลือกหนึ่งคือ “รอ” เวลาจะให้คำตอบว่าเรารู้สึกอย่างไรและต้องการอะไรกันแน่ เวลาทำให้เห็นคนที่เราปิ๊งชัดเจนขึ้นว่าเขาเป็นคนอย่างไร

เวลาที่ผ่านไปอาจทำให้เราตระหนักว่าไม่สามารถจะใกล้ชิดในฐานะคู่รักกับคน ๆ นี้ได้ เพราะไม่ชอบวิธีกินยำวุ้นเส้นของเขา หรือไม่ชอบที่เขาหยอดเสน่ห์ไม่เลือกหน้าก็เป็นได้

ในที่สุดเวลาจะทำให้อะไรที่ไม่ชัดตอนนี้ ชัดเจนขึ้นได้ ถ้าเราทนอึดอัดปล่อยให้เวลาทำหน้าที่ได้

ทางเลือกหลัก ๆ ในสถานการณ์ปิ๊ง+อยากชัดเจน มีให้เลือกเองตาม “ใจ” และนิสัยของแต่ละคน

ไม่ว่าจะชัดเจนแล้วเจ็บแสบ หรืออึดอัดเพราะคลุมเครือ #ทวิตรักอยู่เป็นเพื่อนคุณเสมอค่ะ

ปราบหญิงร้าย - ชายลั้ลลาด้วยรักแท้??

คำถาม “หนูมีคำถามคาใจอยู่อย่างหนึ่งที่อยากจะรบกวนถามอาจารย์ค่ะ อาจารย์ว่า ความรัก สามารถจะเปลี่ยนแปลงสันดานของคนเราได้หรือไม่ค่ะ เช่นว่า ผู้ชายคนหนึ่งที่เคยเป็นคนเจ้าชู เคยทำผู้หญิงท้อง เคยติดยา ติดการพนัน ฯลฯ จะสามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองเพื่อทำคำสัญญากับหญิงที่ตัวเองรักได้มั๊ยคะ และการที่หญิงคนนั้นเชื่อในสิ่งที่ผู้ชายแบบนั้นพูด จะเป็นเพียงแค่อาการที่เรียกว่า ความรักทำให้คนตาบอด รึเปล่าคะ ทั้งที่รู้ว่าอะไรคือ สิ่งผิดถูก แต่เมื่อสิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นกับตนเองแล้วกลับมองไม่เห็นมัน หนูรู้สึกว่านี่เป็นความน่ากลัวของการตกหลุมรักหรือเปล่าคะ?”

คำถามนี้ทำให้นึกถึงพล็อตนิยายและละครไทยหลายเรื่องที่บอกเราว่า รักแท้ทำให้ผู้ชายลั้ลล้าเปลี่ยนเป็นคนรักเดียวใจเดียวและแสนดีกับคนรักได้ เข้าใจว่าหลายคนก็คงเชื่อหรือหวังอย่างนั้น ทำให้เกิดความพยายามของจะปราบหรือเปลี่ยนชายโฉด-หญิงร้ายด้วยรักแท้ของคนมากมายมาทุกยุคสมัย

แต่ความไม่ดีของคนมีเหตุเฉพาะเกินกว่าจะใช้คำอธิบายเดียวกันได้ เช่นคนที่ไม่สามารถจะมีความสัมพันธ์ที่ยืนยาว ต้องเคลื่อนที่จากคนหนึ่งไปอีกคนหนึ่ง หรือไม่ยอมอยู่ในรูปแบบความสัมพันธ์แบบกระแสหลัก (มีแฟนเป็นตัวเป็นตน แต่งงาน รักเดียวใจเดียว ฯลฯ) เป็นไปเพราะหลายสาเหตุ

รูปแบบชีวิตที่เราพึงใจและเป็นไปได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยมากมาย เช่น ฐานะทางเศรษฐกิจที่มั่นคงพอจะทำให้บางคนเล่นสนุกกับชีวิตนอกกรอบหรือออกแบบเอง หรือกายสังขารที่แข็งแรงพอจะดูแลตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งพิงใคร

มีตัวอย่างมากมายของคนไม่นิ่งในรักที่ยอมหยุดอยู่กับคนเดียวเป็นเวลานาน เมื่อองค์ประกอบของชีวิตที่เคยเอื้อต่อการไม่หยุดนิ่งเปลี่ยนไป อย่างความเสื่อมของสังขารทำให้เจ็บป่วยอ่อนแอลง ต้องการคนดูแล เลยยอมหยุดอยู่กับคนเดียวหรือเข้าสู่ความสัมพันธ์แบบกระแสหลักเพื่อสร้างความมั่นคงของชีวิตยามชรา

บางคนยอมตามเพศวิถีกระแสหลักเพื่อสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้ตัวเอง อีกหลาย ๆ คนเหนื่อยกับการเป็นขบถไปทุกเรื่อง ยอมตามวิถีชีวิตทางเพศในบางแง่มุมเพื่อให้หายเหนื่อย เป็นต้น

การยอมเปลี่ยนตัวเองจึงเป็นเรื่องการสนองประโยชน์ทางกาย ทางใจและจิตวิญญานที่ซับซ้อนของแต่ละคน ถ้าองค์ประกอบครบหรือมากพอหลายคนก็อาจเปลี่ยนแปลงได้

ภาพของคนที่ยอมหยุดหรือเปลี่ยนนิสัยในเรื่องความรักความสัมพันธ์ อิงอยู่กับเหตุทีหลากหลายนัก อาจสรุปแบบเหมารวมได้ระดับหนึ่งว่า การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบและความต้องการในชีวิตทำให้คนสยบยอมต่อเรื่องเพศกระแสหลัก แต่พูดแบบนี้ไม่โรแมนติคแถมดูเห็นแก่ตัว พวกเปลี่ยนนิสัยเรื่องความรักจึงมีแนวโน้มจะอธิบายว่าหยุดหรือเปลี่ยนเพราะเจอรักแท้

คนเปลี่ยนไปได้ในแต่ละช่วงเวลาของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเพราะการเรียนรู้จากเรื่องราวมากมายที่ผ่านมา ความต้องการเปลี่ยน หรือเพราะองค์ประกอบของชีวิตเปลี่ยน แต่จะเปลี่ยนมากน้อยแค่ไหนขึ้นอยู่กับแต่ละคน

คนเปลี่ยนเพราะความรักได้ไหม? ตอบเร็ว ๆ ว่าได้ในช่วงต้นของความรัก เมื่อรักยังสดและหวานพอ แต่เมื่อรักจางไปก็เปลี่ยนไปได้อีกหรือกลับไปเป็นอะไรคล้าย ๆ เดิมได้ ถ้าพัฒนาความผูกพัน มิตรภาพ หรืออะไรอื่น ๆ มาแทนที่รัก และสิ่งที่พัฒนาใหม่ตอบโจทย์ของเขา คนก็อาจอยู่กับตัวตนที่ปรับเปลี่ยนของเขาต่อไปได้ไม่มากก็น้อย

ปัญหาสำคัญคือแล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าคนจะเปลี่ยนตัวเองเพราะคนรักได้แค่ไหน และการเปลี่ยนแปลงนั้นจะยั่งยืนหรือไม่ อะไรประมาณนี้บอกยากมาก ความเสี่ยงและความไม่แน่นอนสูง

แต่หลายคนก็เชื่อคนรักที่บอกว่าจะเปลี่ยนแง่มุมที่ไม่ดีในตัวเขา เพราะเขารักเราจริง ที่เชื่อเพราะอยากจะเชื่อและหวังอย่างสุด ๆ ว่าเขาพูดจริง ความเชื่อเช่นนี้จึงปนศรัทธาอยู่มาก

การเชื่อคำพูดแบบนี้เป็นเพราะใจอยากเชื่อและยอมที่จะเสี่ยง ถ้ารู้ว่าตัวเองกำลังเสี่ยง และมีความไม่แน่นอนว่าคนหนึ่งจะเปลี่ยนจากที่เขาเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหนหรือนานแค่ไหน ก็คงจะพอจัดการกับชีวิตได้บ้างเมื่ออะไร ๆ ไม่เป็นอย่างที่หวัง

ผู้หญิงที่เชื่อคำพูดของผู้ชายเรื่องการเปลี่ยนตัวเองทั้งที่รู้ว่าอาจโดนหลอกเป็นเพราะเธอศรัทธา ไม่น่าจะเป็นเพราะโง่ เว้นเสียแต่ว่าเราจะนิยามศรัทธาว่าคือความโง่แบบหนึ่ง

การเชื่อคำพูดของคนรักไม่ว่าจะเป็นเรื่องไหนมีความเสี่ยงอยู่ทุกเรื่อง จะยอมเชื่อหรือไม่นานแค่ไหนขึ้นอยู่กับว่าความสัมพันธ์นั้นยังเกื้อกูลตัวเราและใจเรามากน้อยแค่ไหน

ปัญหาคือหลายคนไม่ยอมออกจากความสัมพันธ์ที่ไม่เกื้อกูลใจตัวเอง ไม่ยอมปล่อยมือแม้รู้ว่าที่คนรักพูดไม่จริงอีกต่อไป และความรักที่เคยมีได้ดับสิ้นไปนานแล้ว เหลือแต่การยึดเหนี่ยวแบบไม่ยอมปล่อยต่างหาก

สรุปคือในความรักมีความเสี่ยง โปรดตระหนักว่าตัวเองกำลังเสี่ยง และเมื่อรู้ตัวว่ารักไม่เวิร์คก็ถอยให้ได้ ตัดใจให้เร็ว ความสามารถที่จะรู้ตัวและถอนใจทำให้การเสี่ยงอาจไม่เลวร้ายเกินไป...

อำนาจของเพศวิถีกระแสหลัก

คำถามนศ.มธ.ว่าทำไมเขาไม่สามารถหลุดจากกรอบของเพศวิถีกระแสหลักได้ กรอบราชาชาตินิยมที่ถูกปลูกฝังมาตั้งแต่เด็ก แต่หลายคนสามารถหลุดจากกรอบดังกล่าวและมาวิพากษ์วิจารณ์ได้ ทำไมคนจึงหลุดจากกรอบนี้ได้ง่ายกว่าเพศวิถีกระแสหลัก?? ขอแบ่งปันคำตอบให้ได้ร่วมกันคิด

ข้าพเจ้าตอบคำถามนี้ในพื้นที่สาธารณะเพื่อชวนคิดต่อ ดังนี้

คนเราถูกตรึงอยู่โดย “กรอบ” หลายกรอบที่พยายามกำกับพฤติกรรมของเรา การยอมตามเป็นไปทั้งโดยวิธีการบังคับโดยความรุนแรง กฎหมาย แรงกดดันของสังคม ฯลฯ หลายครั้งที่การยอมตามเป็นเพราะความละมุนและแยบยลของการกำกับบังคับ

ยิ่งละมุนก็ยิ่งสยบยอมไม่ตั้งคำถาม ยอมทำตามกติกานั้น ๆ แม้จะต้องสละความต้องการและฝืนใจตนเอง ยอมเจ็บลึกน้ำตารินโดยอิ่มใจว่ากำลังทำในสิ่งที่ถูกต้อง ไม่ได้รู้สึกว่ากำลังถูกบังคับและพร้อมสู้ตายเพื่อปกป้องกรอบที่บีบรัดเราโดยละมุน รวมถึงไม่ลังเลที่จะประณามคนอื่นที่ไม่ยอมทำตามกรอบ

“กรอบ” มากมายไม่ได้เป็นเพียงความเชื่อ ค่านิยม หรือกำกับบังคับภายนอก แต่ถูกหลอมรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ “ตัวตน” ของเรา โลกของเราดูเป็นเช่นนี้ผ่านโยงใยซับซ้อนของกรอบเหล่านี้ การลืมตาขึ้นมองผลของการกำกับโดยกรอบในหลายเรื่องเจ็บปวดและสั่นคลอนโลกของเรานัก อยู่กับมายาของกรอบต่อไปสบายกว่าพยายามตัด/เฉือนบางส่วนของตัวตน ยิ่งประกอบกับความละมุนของกรอบด้วยแล้ว หลายคนไม่คิดแม้จะดิ้นให้หลุดจากกรอบ

หลายเรื่องใกล้ใจของเรา ทำให้กรอบทรงพลังเกินกว่าการตั้งคำถาม คนจำนวนไม่น้อยเคลื่อนไหวต่อสู้กับกรอบเพศวิถีกระแสหลัก (การแบ่งชาย – หญิงอย่างเข้มงวด และการจำกัดเซ็กส์ไว้ในการแต่งงานแบบผัวเดียว – เมียเดียว – รักเดียวใจเดียว ที่มีความรักแบบโรแมนติคเป็นฐานสำคัญ) อย่างแข็งขัน แต่ถูกกรอบเล่นงานสะบักสะบอมในชีวิต “ส่วนตัว” ไม่ว่าจะเป็นการคาดหวังและนิยามตนเองตามกรอบเมื่อมีความรักความสัมพันธ์ หรือถูกเรียกร้องบังคับให้เล่นบทตามกรอบโดยคนที่รัก เพราะอยากให้เขารักตอบหรือเพราะอยากรักษาความสัมพันธ์ไม่ให้จบสิ้น ทำให้หลายคนดิ้นหนีกรอบเรื่องเพศได้ยาก

กรอบเพศวิถีกระแสหลักเป็นส่วนสำคัญที่ประทับเป็นส่วนหนึ่งของตัวตนของเรา หลายเรื่องในกรอบใกล้ “ใจ” เรามาก ทำให้เรากระเพื่อมไหวรุนแรงโดยอารมณ์ + ความคาดหวังว่าด้วยความรักความสัมพันธ์ แต่กรอบเพศวิถีกระแสหลักก็ช่างละมุน สุขทุกข์เพราะรักและความสัมพันธ์ปนเปกันจนแยกไม่ออก กลายเป็นความหฤหรรษ์ปนเจ็บปวดที่หลายคนไม่อยากตั้งคำถามหรือลืมตามอง

กรอบความสัมพันธ์ทางการเมืองที่ถามมานั้นเป็นองค์ประกอบสำคัญของการสร้างตัวตนบนฐานความเป็นไทย กรอบที่ว่านี้เคยมีมนต์ขลังและแสนละมุนด้วยความเอื้ออาทรและเมตตา เป็นไปได้ว่ามนต์ขลังจะลดลงไปมากสำหรับคนที่จดจำความละมุนในอดีตไม่ได้ แต่เห็นการบังคับโดยเปิดเผยผ่านกฎหมายและการลงโทษเป็นหลัก การรวมศูนย์ของกรอบทำให้คนหลายกลุ่มมีแนวโน้มจะกล่าวโทษและโยนปัญหาทั้งหลายทั้งปวงในสังคมการเมืองนี้ไปที่ศูนย์กลาง องค์ประกอบประมาณนี้ทำให้คนหลายกลุ่มคิดว่าตนเองหลุดจากกรอบนี้แล้ว แต่คนอีกมากมายยังผูกพันตนเองกับกรอบที่เป็นศูนย์กลางของการนิยามตัวตนของพวกเขา โดยความทรงจำเกี่ยวกับความละมุนของกรอบเอง

เข้าใจว่ามนต์ขลังและความละมุนในการกำกับการเห็นโลกและพฤติกรรมของเรา + ความใกล้-ไกล “ใจ” ของกรอบทั้งสอง ณ เวลานี้ ทำให้บางคนคิดว่าการดิ้นหลุดจากกรอบเพศวิถีกระแสหลักเป็นไปได้ยากกว่า แต่การจะหลุดจากกรอบไหน อย่างไรขึ้นอยู่กับความเฉพาะเจาะจงของแต่ละคนด้วย

ที่น่าสยดสยองคือ คนที่คิดว่าตัวเองได้หลุดพ้นจากกรอบบางกรอบแล้ว อาจไม่ได้ตระหนักว่ากรอบที่ว่านั้นประทับตรึงเป็นส่วนหนึ่งของตัวตน และออกอาการบีบบังคับให้เกิดอาการปางตายได้ในเวลาที่นึกไม่ถึง บางทีการด่วนสรุปว่าเราหลุดจากอะไรแล้วอาจทำให้การประเมินพลังของกรอบผิดไปมากก็ได้