ตีตรา-ใส่ร้าย- ป้ายสี: รัฐไทย กฎหมายและการค้าบริการทางเพศ

ตีตรา-ใส่ร้าย- ป้ายสี: รัฐไทย กฎหมายและการค้าบริการทางเพศ

ทัศนะเรื่องการค้าบริการที่แย้งกันเอง 
• การค้าบริการในฐานะความชั่วร้ายที่จำเป็น คือเป็นการกระทำที่เลวร้ายแต่ไม่มีก็ไม่ได้ เพราะจำเป็นต่อการสนองความต้องการทางเพศของผู้ชายเพื่อไม่ให้ไปล่วงละเมิด "หญิงดี" คนอื่นในสังคม ถ้ามองว่าไม่ดีไปเลยอาจยุ่งน้อยกว่านี้
• ความเข้าใจเกี่ยวกับการค้าบริการทางเพศสุภาพคนซื้อเป็นผู้ชาย คนขายเป็นผู้หญิง มองไม่เห็นความซับซ้อนของปรากฏการณ์ที่ฝ่ายผู้ขายเป็นไปโดยซับซ้อน
• การประณามหญิงค้าบริการ/ คนค้าบริการ - whore stigma (ตีตรา "กะหรี่")
   การปลูกฝัง/ ตอกยำ้ผ่านหลายช่องทาง
   ตัวอย่างความละมุนของการตีตรา "กะหรี่" จากละคร "กลรัก ลวงใจ" เคนบอกว่า "บัวระวงเธอไม่น่าเป็นผู้หญิงขายตัวเลย" (ไม่เช่นนั้นก็จะได้อยู่ร่วมกันได้?) ทำให้คนดูไม่รู้ตัวว่ากำลังรับเอาวิธีมองคนค้าบริการทางเพศในทางลบ??

กฎหมายสะท้อนความขัดแย้งกันเองนี้ คือเน้นการปรามไม่ใช่การปราบหรือจำกัดให้สิ้นซาก 
แต่การบังคับใช้กฎหมายตั้งบนฐานอคติและความไม่ชัดเจน
ผลคือการรังแกคนมากมายโดยรัฐ
การตีตรากับความเป็นพลเมือง - การมองตัวเองและถูกคนอื่นมอง

• ตีตราคน
    -  กฎหมายให้ภาพของคนค้าบริการที่เฉพาะ เช่น ยากจน โง่เขลาเบาปัญญา ถ้าไม่ได้มีภาพตามนี้ก็ชั่วเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ
    -  อาการ สัญญาณ และพฤติกรรมที่สื่อว่าค้าบริการ -- ไล่ปราบหรือรีดไถ??
    -  คนที่ไม่เหมือนภาพที่กฎหมายกำหนด หรือความเข้าใจทั่วไป ถูกตีตราซำ้ซ้อน -- TGs/ male sex workers เจอกับการกล่าวหาโดยรัฐในแง่มุมอื่น เช่นยาเสพติดหรือโขมยของเพิ่มเติมไปจากค้าบริการทางเพศ
    -  Whore stigma - การถูกลงโทษโดยกฎหมายอื่นแม้เมื่อไม่ได้ละเมิดพรบ.ปราม/ เปิดให้คนด่ากันได้ซึ่งหน้า/ ประณามได้/ รังแกได้ เช่นขายบริการโดนข่มขืนไม่ได้ ตร.ไม่รับแจ้งความเมื่อโดนกระทำความรุนแรง หรือเบี้ยวค่าตัว

• ใส่ร้าย/ ป้ายสี - พฤติกรรมบางอย่างทำให้ถูกจัดว่าขายบริการ โดนดูหมิ่นเหยียดหยามได้ ลงโทษแบบมั่วๆโดยอ้างกฎหมายผิดๆถูกๆได้
    ใส่ร้ายได้โดยไม่เห็นว่าเป็นความอยุติธรรม

การตีตรา-ใส่ร้าย-ป้ายสี ทำให้ไม่ได้รับการคุ้มครอง เข้าไม่ถึงบริการด้านสุขภาพและบริการสาธารณะอื่น ถูกกระทำความรุนแรง/เอารัดเอาเปรียบ - ความเป็นมนุษย์กับความเป็นพลเมืองลดลง

การใช้กฎหมายแบบนี้ทำให้คนเข้าใจกฎหมายผิด และตอกยำ้อคติของคน กลายเป็นว่าการค้าบริการผิดเพราะทั้งออกนอกกรอบเรื่องเพศ และผิดกฎหมาย กลายเป็นการตอกยำ้กันไปมา วนเวียนไปเรื่อย ๆ

การค้าบริการจึงถูกประณามแบบย้อนแย้งกันเอง และรังแกคนโดยไม่เห็นความซับซ้อนของประเด็น

ความไม่เท่าเทียมและการต่อสู้ในโครงสร้างที่ไม่เท่าเทียม อำนาจต่อรองไม่เหมือนผู้หญิงชนชั้นกลาง คนค้าบริการลุกขึ้นสู้ไม่ได้ง่ายนัก มีแนวโน้มสยบยอม เพราะมีตำแหน่งแห่งที่เสียเปรียบในทางเศรษฐกิจและสังคม ประกอบกับการถูกตีตรา "กะหรี่" ทำให้รู้สึกตำ่ต้อย 

วิธีมองการค้าบริการในสังคมไทย - รังเกียจแต่ซื้อ ไม่เปลี่ยนโครงสร้างที่เชื่อว่าทำให้คนค้าบริการ ไม่ช่วยคนนอกจากจะเลิกค้า หรือไม่ช่วยเพราะรังเกียจ การมองเช่นนี้เป็นฐานของการรังแกและเบียดขับโดยประชาสังคมและรัฐที่น่าคิดต่อร่วมกัน

การสู้ในประเด็นการค้าบริการทางเพศไม่ได้เรียกร้องให้สงสาร แต่เป็นเรื่องการทำความเข้าใจ เคารพคนในฐานะคน- ท้าทายวิธีการมองโลกและการยึดหลักความเป็นพลเมืองและสิทธิในบริบทของความไม่เท่าเทียมและหลากหลายที่มีมิติของการตีตรา

จุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทย -- ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์

จุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทย

หัวข้อการอภิปรายนี้สื่อว่ามีการเปลี่ยนแปลงเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถีในสังคมไทยอย่างมีนัยสำคัญ แต่คนอาจเห็นต่างกันได้ว่า
เรื่องเพศเปลี่ยนไปหรือไม่ ประสบการณ์ของบางคนอาจทำให้รู้สึกหรือเข้าใจไปได้ว่าเรื่องเพศไม่มีการเปลี่ยนแปลง แต่วนอยู่กับที่

เป็นไปได้หรือไม่ว่าเราจะมองไม่เห็นหรือไม่รู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงในเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถี การเปลี่ยนแปลงหลายแง่มุมในเรื่องเพศเป็นผลของการสะสมความรู้ การต่อสู้ผลักดันและการโต้เถียงที่เมื่อถึงจุดหนึ่งกลายเป็นฐานของการเปลี่ยนแปลงที่น่าตื่นตาตื่นใจ ในขณะที่บางเรื่องที่ดูเหมือนจะคงที่ไม่เปลี่ยนแปลงในภาพใหญ่ แท้ที่จริงมีการเปลี่ยนในรายละเอียดหรือในระดับประสบการณ์และการเห็นโลกของคนไปมาก

การเปลี่ยนแปลงเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถีในสังคมการเมืองไทยอาจไม่ใช่อะไรที่เห็นได้ชัด หรือตรงไปตรงมานัก

การอภิปรายนี้แกะรอยความต่อเนื่อง/เปลี่ยนแปลงเรื่องเพศในสังคมไทยใน 4 ประเด็น

• เสียงแบบกระแสหลักที่พูดผ่านสื่อและจนท.รัฐ
   การประสานเสียงว่าด้วยเรื่องเพศที่ถูกต้องในลักษณะเดียวกัน ทำให้เกิดภาพลวงตาของความไม่เปลี่ยนแปลงที่ทำให้คนทำงานประเด็นเพศวิถีหลายคนท้อใจ
   แง่มุมที่น่าสนใจของเสียงแบบกระแสหลักได้แก่
   - การเรียกร้อง/ปลูกฝัง/ตอกยำ้ความชัดเจนของความเป็นหญิง-ชาย การจำกัดเรื่องเพศที่ถูกต้องไว้ในการแต่งงานแบบผัวเดียว-เมียเดียว การจัดให้วิถีทางเพศแบบรักต่างเพศ (Heterosexuality) เป็นเรื่องปกติเพยงรูปแบบเดียว และการให้ค่ากับการ "รักนวล" แบบไม่เปิดเผยเนื้อตัวร่างกายหรือยุ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศนอกสมรส ดูจะเป็นประเด็นหลักที่สื่อกระแสหลักและรัฐสนับสนุนส่งเสริม
   - การใช้เรื่องเพศนอกกรอบโจมตีกันในทางการเมือง กลายเป็นความคล้ายคลึงของการเมืองต่างสี เราได้เห็นการโจมตีศัตรูทางการเมืองโดยหยิบยกวิถีชีวิตทางเพศหรือพฤติหรรมทางเพศมาประณามหรือลดความน่าเชื่อถือของฝ่ายตรงข้าม เช่น การกล่าวถึงความเป็นคนข้ามเพศ/รักเพศเดียวกัน โดยสถาปนาให้นักการเมืองบางคนเป็นเจ๊ หรือการใช้พลังของการนินทาโดยกล่าวอ้างเรื่องความสัมพันธ์ซ้อน ใครเป็นชู้กับใคร
   ปรากฏการณ์เช่นนี้ทำให้เข้าใจไปได้ว่าเพศวิถีกระแสหลักช่างทรงพลังและมั่นคง

• เสียงวิพากษ์และการโต้เถียง/โต้แย้งเพศวิถีกระแสหลักที่ถูกนำเสนอผ่านสื่อกระแสหลัก/กระแสรอง
   แม้ว่าเพศวิถีกระแสหลักจะถูกนำเสนอต่อเนื่องและเป็นฐานของการตัดสินถูกผิดในเรื่องเพศหรือการกดดันประณาม คนหลายกลุ่มไม่ยอมให้มีการผูกขาดการชี้ถูกผิดหรือรูปแบบความเหมาะสมทางเพศ เราได้เห็นการตั้งคำถามกับกระแสการตัดสินเรื่องเพศในละคร (ดอกส้มสีทอง) พฤติกรรมทางเพศของดารา (ฟีล์ม-แอนนี่) การตัดสินเรื่องเพศของพิธีกร (Woody) การแก้ผ้าเล่นสงกรานต์
   เราตั้งคำถามกับการตัดสิน/ประณาม เราชวนคิดถึงฐานคติเรื่องเพศของคน เราตั้งคำถามกับอาการ sex panic/ ความกลัวเซ็กส์ของคนบางกลุ่มในสังคม
   มีการตั้งข้อสังเกตต่อเนื่องเกี่ยวกับการบีบบังคับ เบียดขับ และรุมประณามผู้คนบนฐานของตัวตนและวิถีชีวิตทางเพศ หลายคนเรียกร้องการเปลี่ยนมุมมองและวิธีคิดในเรื่องเพศ
   คำถามก็คือการเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงเช่นนี้หมายถึงอะไรเราพยายามจะเปลี่ยนอะไร? 
   เป็นไปได้หรือไม่ว่าการทำงานทางวิชาการ กึ่งวิชาการ และการเคลื่อนไหวทางสังคม ในประเด็นเพศวิถี เป็นเรื่องของการตั้งคำถามกับการให้ค่า การตัดสินเรื่องเพศ การผูกขาดความถูกต้อง ไม่ใช่การทำให้คนเปลี่ยนมาคิดเหมือนกัน เช่นมองเรื่องเพศทางบวกหรือลบเหมือนกัน แต่เป็นการทำให้คนเห็นต่างโดยไม่รู้สึกผิดหรือตำ่ต้อย 
   ไม่มีการมองเรื่องเพศแบบไหนที่ดีไปกว่ากัน ถ้าไม่ละเมิดกัน/ ไม่รังแกคนอื่น

• การเรียกร้องการรับรอง/คุ้มครองจากรัฐโดยขบถทางเพศ
   ความสำเร็จในบางเรื่อง?เราได้เห็นการจัดที่ทางที่ทางของเรื่องเพศนอกกรอบในพื้นที่สาธารณะ - การจัดพท.เฉพาะ เช่น LGBT ในแวดวงความสวยงามและบันเทิง ให้ภาพของการยอมรับ?
   รัฐไทยยอมถอยในบางเรื่อง เช่นกรณีศาลปกครองกับสด.43
   ที่น่าสนใจคือเราได้เห็นร่องรอยของการทำงานทางปัญญาที่เป็นฐานการต่อสู้เชิงนโยบาย เช่นประเด็นเพศสภาพและระบบสองเพศสภาพอย่างเคร่งครัด ความจำกัดของเพศวิถีกระแสหลัก และการกำกับโดยอำนาจที่แยบยล 
   การทำงานทางวิชาการ การเคลื่อนไหวทางสังคมเพืื่อนำเสนอประเด็นปัญหาเฉพาะเหล่านี้ทำให้เกิดคำอธิบาย ชุดเหตุผล ภาษา ที่ขบถทางเพศใช้เป็นเครื่องมือในการต่อสู้ และเป็นตัวช่วยของรัฐและคนในรัฐในการทำความเข้าใจประสบการณ์และวิืถีชีวิตทางเพศที่หลากหลายของคนในสังคม กลายเป็นฐานในการคุ้มครอง รับรองสิทธิ และเพิ่มพูนเสรีภาพในการจัดการชีวิตของตนเองให้กับพลเมือง
   การเขียน ทำวิจัย เปิดวงโต้เถียง รณรงค์สร้างความเข้าใจ ฯลฯ ที่ดูเหมือนจะไม่ได้รับความสนใจหรือมีผลกระทบทันที กลายเป็นฐานการเปลี่ยนแปลงหลายประการได้เมื่อถึงเวลาหนึ่ง การทำงานในเรื่องเพศวิถีจึงไม่ได้สูญเปล่า

• การสร้างพท.และเครือข่ายเพื่อสนับสนุนทางเลือก วิถีชีวิต
   หลายกลุ่มไม่รอความเมตตาจากรัฐ แต่สร้างเครือข่ายเพื่อการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ปัญหา และความทุกข์จากแง่มุมต่างๆของเรื่องเพศ ชุมชนที่สนับสนุนเกื้อกูลกันและกัน หรือเห็นต่างกันได้อย่างสร้างสรรค์
   การเพิ่มทางเลือกให้กับคนในบางสถานการณ์ เช่น เครือข่ายท้องไม่พร้อม กระเทยไทย 
   กิจกรรมที่คนมองเห็นบ้างไม่เห็นบ้างเหล่านี้ สร้างความเข้มแข็งของภาคประชาชนและการเมืองของพลเมืองในการจัดการกับกิจกรรม/กิจการของตัวเอง นี่ไม่ใช่หรือที่เป็นองค์ประกอบของประชาธิปไตยในความหมายของการปกครองโดยประชาชน การเพิ่มพูนความสามารถของคนในการนำเสนอปัญหาเฉพาะของตน การเข้าใจสถานการณ์ของตนเอง และการจัดการกับปัญหาร่วมกันของกลุ่มคนโดยไม่ต้องพึ่งพิงรัฐไปทุกเรื่อง

ทั้งหมดนี้คือจุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทยที่มาจากการทำงานทางความคิด ทางใจและจิตวิญญาณของคนมากมาย หลายคนมาร่วมในการประชุมวิชาการเพศวิถีศึกษานี้

ตัดใจให้ขาด

เคยทวิตเรื่องตัดใจ - ปล่อยมือจากรัก หลายคนอยากอ่านแต่หาไม่เจอ เลยเอามาเรียบเรียงและเพิ่มเติมบางประเด็น ให้อ่านกันใหม่อีกรอบ

เหตุให้ต้องตัดใจจากรักมีได้หลายอย่าง เราเลิกรัก คสพ.ทำให้ทุกข์และกลายเป็นการทำร้ายกันไปมาระหว่างคนรัก หรือคนรักอยากเดินจากไป ฯลฯ

การตัดคสพ.ไม่ง่าย แม้เมื่อเราเป็นฝ่ายอยากเดินจากไป ความเคยชินและความผูกพันเดิมหลายเรื่องยังอยู่ หลายคนใช้วิธีเดินหนีไปโดยไม่บอกเลิก

กระบวนการตัดใจมักยืดเยื้อเรื้อรัง เต็มไปด้วยอาการโหยหาและใจจะขาดเพราะเสียเธอไปของฝ่ายที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังเมื่อคนรักเดินจากไป

การตัดใจจากคนที่รักไม่ใช่เรื่องง่าย ถ้ายังโกรธและน้อยใจเพราะการกระทำของคนนั้นแปลว่ายังตัดไม่ขาด และคนนั้นยังครองที่ในใจของเราอยู่

บางคนตัดใจจากคนรักโดยวิ่งเข้าสู่ความสัมพันธ์ใหม่เพื่อการฟื้นสภาพจิตใจ เพื่อจะเจอปัญหาใหม่และทำร้ายใจคนเพิ่มขึ้นอีกคนเพราะไม่ได้รัก

หลายคนตัดใจโดยทำให้คนรักกลายเป็นปีศาจอมนุษย์ เพ่งมองไปที่แง่มุมร้ายๆ และขยายให้เลวร้ายกว่าที่เขาเป็น คิดว่าความเกลียดจะทำให้เลิกรัก

ความพยายามเกลียดคนรักทำให้ยิ่งหมกมุ่นคิดถึงสิ่งที่เขาเป็นและเคยทำ กลายเป็นทำร้ายตัวเองโดยการมองแต่แง่ร้าย เคียดแค้นและไม่ปล่อยวาง

การตัดใจให้ขาดไม่ใช่การรอให้คนรักออกไปจากชีวิต แต่น่าจะเป็นการหันหลังเดินจากมา แม้ว่าจะเกิดอาการลังเลก้าวเดินไม่ออกอยู่ช่วงหนึ่ง 

สัญญาณของการตัดใจไม่ขาด คือการกระทำหรือคำพูดของคนๆ นั้นยังทำให้น้อยใจและเจ็บจี๊ดได้ อย่าจิตตก ซึมซับความเจ็บและตัดใจต่อไป 

การมองส่วนดีและไม่ดีของคนรักที่ทำให้ทุกข์และสุข  ยอมรับปัญหา ถึงเวลาต้องเดินจากไปเพื่อจะได้ไม่ต้องทำร้ายกันต่อไปอาจช่วยให้ตัดใจได้

ตัวช่วยสำคัญในกระบวนการตัดใจที่ต้องใช้เวลาและแรงใจ คือมิตรภาพของเพื่อนที่ห่วงใย ให้เวลากับเรา รับฟังและร่วมทุกข์จะช่วยให้ผ่านไปได้ 

การตัดใจยากลำบากไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอ แต่เป็นอาการของมนุษย์ที่รักไม่เป็นดังใจ ขอเป็นกำลังใจให้คนกำลังตัดใจทุกคนค่ะ

หึงคนที่ไม่รัก?

คำถามของ @Oh_Na_Lin: แปลกจริงๆคะ หนูคิดว่าหนูหึง คนที่หนูไม่รู้ว่าหนูชอบเขาหรือเปล่า? คือหนูยังไม่แน่ใจว่าชอบพี่เขาหรือเปล่า แต่วันนี้หนูเจอพี่เขาคุยกะแฟนเก่า เลยรู้สึกแปลกๆหูอื้อ ตาลายเลยคะ

เราหึงคนที่เราไม่แน่ใจว่ารักชอบได้ไหม? อาการเหมือนหึงหวงทั้งที่ยังไม่ชัดเจนนั้นคืออะไร ถ้าดูหนังละครโรแมนติคทั้งหลาย อะไรประมาณนี้จะเป็นฉากที่ให้สะท้อนความในใจของพระเอก-นางเอกว่าที่คิดว่าไม่รักนั้น “แท้ที่จริงก็รักเธอ” แล้วก็กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการเข้าสู่ความสัมพันธ์แบบ happy ending ที่หลายคนซาบซึ้ง

อาการหึงหวงถูกมองเป็นสัญญานว่าเราคงต้องรักคนที่เราหึงเป็นแน่แท้ การสรุปแบบนี้ทั้งใช่และไม่ใช่??

ความรู้สึกรัก-ไม่รักไม่น่าจะเป็นอะไรที่แบ่งได้ง่าย ๆ เป็นขาวเป็นดำ ในแต่ละเวลาความรู้สึกของแต่ละคนอาจจะอยู่ตรงจุดใดจุดหนึ่งระหว่างรัก-ไม่รักก็เป็นได้ เหตุการณ์บางอย่างทำให้หลายคนกระโดดไปที่ขั้วใดขั้วหนึ่งของรัก-ไม่รักทันที เพราะคิดว่าอารมณ์แบบนี้แยกขาดจากกันเด็ดขาด

เช่นการถูกทดสอบโดยมีคนอื่นโผล่เข้ามาขวางระหว่างเรากับคนที่เล็ง ทำให้หลายคนด่วนตัดสินใจไปในทางใดทางหนึ่งเพราะหึงหวง

ในหลายเวลาเราอาจจะยังไม่ได้รัก แต่พึงใจ อยากรู้จักให้มากขึ้น อยากทดสอบว่าจะไปกันได้ไหม ก่อนจะยกระดับความสัมพันธ์ให้ใกล้ชิดขึ้น

คนที่อยู่ในขั้นนี้อาจจะหึง-หวงคนที่ตัวเองพึงใจได้ เพราะอยากพินิจพิจารณาคนนี้โดยไม่มีคนอื่นมาแย่งมองแย่งดูด้วย เพราะกลัวว่าถ้าวันหนึ่งจะยกระดับความสัมพันธ์ขึ้นมาอาจต้องรับประทานแห้ว เพราะคนอื่นมาแย่งไป คล้าย ๆ กับหึงเผื่ออนาคต

บางคนหึง เพราะหวงความสนใจที่คนที่เล็งอยู่มีให้ตัวเองแบบเต็มร้อย ไม่อยากแบ่งปันความสนใจนั้นให้คนอื่น อยากจะให้โลกนี้มีเพียงเรากับเขายืนจ้องกันไปมาอย่างหวานชื่น ถ้าเขาต้องหันไปมองทางอื่นด้วยก็โกรธเคือง

และก็เป็นไปได้อีกเช่นกันว่าหึงเพราะหวงคน ไม่อยากเสียเขาหรือเธอไปให้คนอื่น

ความหึงในเวลาที่ยังไม่ได้รักปักใจ อาจจะเป็นเพราะหวงความสนใจ หวงคน หวงความเป็นไปได้ในอนาคต

ไม่ว่าจะหึงเพราะอะไร ปัญหาของการหึง-หวงในระยะที่ยังไม่แน่ใจว่ารักหรือไม่ ทำให้หลายคนคิดว่าถ้าหึงก็แปลว่ารักแล้ว หรือไม่ก็กลัวจะเสียคนที่เล็งไปให้คนอื่น เลยรีบยกระดับความสัมพันธ์ตัดหน้าคนที่เห็นเป็นคู่แข่งทันที

การรีบยกระดับความสัมพันธ์ของหลายคน ไม่ได้ตามมาด้วยการทำงานกับความสัมพันธ์ด้วยการเรียนรู้กันและกัน การปรับตัว ปรับความคาดหวัง และปรับวิถีชีวิต เลยทำให้ต้องปวดหัวมากบ้างน้อยบ้างต่างกันไป

น่าจะลองถามตัวเองดี ๆ ว่าต้องการอะไร และยินดีจะลงแรงกาย-ใจกับการสร้างความสัมพันธ์ไหม ก่อนจะคิดต่อไปว่าจะทำอย่างไรกับความหึงของตัวเองดี

ว่าที่นายกรัฐมนตรีหญิงชื่อ "ยิ่งลักษณ์"

ดูรายงานเรื่องนายกหญิงใน#thaipbs แล้วเคลื่อนไปจากที่อยากสื่ออยู่มาก ประเด็นที่น่าคิดตอนนี้คือมีนายกเป็นผู้หญิงแล้วสังคมไทย/ผู้หญิงไทยได้อะไร


เราคาดหวังนายกหญิงให้จัดการกับความขัดแย้งยืดเยื้อและกระบวนการปรองดองให้ปรากฏเป็นจริง จัดการปัญหาเศรษฐกิจ และใส่ใจนโยบายผู้หญิง


ความขัดแย้งยืดเยื้อบดบังนโยบายอื่น องค์กรผู้หญิงที่คาดหวังจากนายกหญิงอาจต้องอกหักเพราะนโยบายผู้หญิงไม่ถูกมองเป็นเรื่องเร่งด่วน


การทำให้กระบวนการปรองดองปรากฏเป็นจริงต้องอาศัยความกล้าหาญและเจตนารมย์ที่แน่วแน่ นักเลือกตั้งทั่วไปไม่ค่อยมี? แล้วยิ่งลักษณ์มีไหม?


หลายคนไม่แน่ใจยิ่งลักษณ์เพราะเธอมาเร็ว น่าเป็นห่วงว่าจะจัดการกับการเมืองในพรรคและระบบราชการไม่ได้เอง การมีนามสกุลชินวัตรทำให้บางคนไม่วางใจ


ยิ่งลักษณ์ต้องทำให้คนไทยเห็นว่าเธอเป็นนายกของ "เรา" ทุกคน ไม่ใช่นายกเฉพาะกิจหรือของคนบางกลุ่ม ช่วง honeymoon period ไม่มีหรือสั้นมากๆๆ


ภาระ ปัญหา และสถานการณ์ทางการเมือง ไม่เอื้อต่อการปรับตัวของนายกมือใหม่ ที่กลายเป็นตัวแทนทดสอบความสามารถของคนเพศสภาพหญิงไทยทั้งหมดไปด้วย


หลายเรื่องที่รุมเร้าผู้ใช้อำนาจรัฐ ทำให้หลายคนเป็นห่วงว่าที่นายกยิ่งลักษณ์ และกังวลว่าอะไรจะเกิดขึ้นในการเมืองไทยในอนาคตอันใกล้นี้


ผู้หญิงก้าวขึ้นเป็นนายกโดยโยงใยกับชายผู้มีอำนาจ ในสถานการณ์ยากลำบาก แถมถูกมองเป็นตัวบ่งชี้ความสามารถของผู้หญิงไทย หนักหน่วงไม่น้อย ขอแสดงความเห็นใจไม่ว่าจะต้องการหรือไม่

เปรียบเทียบนโนบายผู้หญิงของพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาธิปัตย์ -- เลือกตั้ง 2011

พรรคการเมืองในระบบประชาธิปไตยแบบมีตัวแทนมักมีความชัดเจนด้านนโยบายน้อยลง เพื่อดึงดูดคะแนนเสียงคนหลากหลายกลุ่ม ชัดเจนเกินไปอาจไม่โดนใจบางกลุ่ม

พรรคการเมืองไทยถูกวิจารณ์ว่าไม่มีนโยบาย เพราะการเลือกตั้งแบบไทยๆเป็นการบริหารจัดการฐานเสียงมากกว่าการดึงดูดด้วยนโยบาย

นโยบายที่พรรคการเมืองไทยพูดถึงบ้างมักจะเป็นเรื่องปากท้องเป็นหลัก ออกแนวแจกกึ่งสงเคราะห์ในรูปแบบประชานิยม

คนบางกลุ่มอาจมองหานโยบายเฉพาะที่สนองความต้องการเฉพาะของกลุ่มตน อาจงงกับนโยบายที่เน้นปากท้องและมองหาเรื่องเฉพาะของตนไม่เจอ

นโยบายผู้หญิงมักไม่ค่อยพูดถึงอย่างชัดเจนโดยพรรคการเมือง แต่การเลือกตั้ง 2011 เรื่องผู้หญิงๆเป็นที่ฮือฮาเพราะการก้าวกระโดดของยิ่งลักษณ์

เรื่องผู้หญิงในนโยบายพรรค(ถ้ามี)มักมองจากที่ทางของผู้หญิงในครอบครัวแบบพ่อ-แม่-ลูก นโยบายผู้หญิงจึงออกแนวแม่เมียเป็นหลัก

มองหานโยบายผู้หญิงของปชป.ก็เป็นไปตามคาดคือไม่ได้กล่าวถึง แต่ต้องไปแกะและเดาว่าเรื่องผู้หญิงไปอิงกับกลุ่มนโยบายอะไรได้บ้าง

อาจโมเมได้ว่าผู้หญิงไทยจะได้ประโยชน์จากกลุ่มนโยบาย “เศรษฐกิจต้องเดินหน้า” ของปชป.ในฐานะเกษตรกร แรงงาน ลูกหนี้ และคนชรา

ผู้หญิงหลายกลุ่มน่าจะได้ปย.จากกลุ่มนโยบาย “ครอบครัวต้องเดินหน้า” ของปชป.การลดค่าใช้จ่ายครัวเรือน ค่าเล่าเรียน ไฟฟ้า น้ำประปา ค่ารักษาพยาบาล

นโยบายหนึ่งของปชป.ที่ดูเหมือนจะตอบโจทย์ผู้หญิงหลายกลุ่มคือ การพัฒนาศูนย์เด็กเล็ก แต่พวกไม่มีลูกเห็นว่าไม่น่าสนใจ

ดูเหมือนนโยบายปชป.จะเห็นผู้หญิงในฐานะแม่และเมีย พวกที่ไม่ได้อยู่ในตำแหน่งเหล่านี้ต้องไปรอประโยชน์ร่วมกับคนกลุ่มอื่น

คำถามที่น่าคิดคือแล้วผู้หญิงไทยมีแง่มุมชีวิตอื่นๆที่ไม่เกี่ยวกับความเป็นแม่และเมียไหม หลายเรื่องต้องการแนวทางชัดเจนในการจัดการหรือไม่

ที่น่ากลัวก็คือนโยบายปชป.พลิกโฉมทะเลใต้ขายการท่องเที่ยว ทำให้ผู้หญิงหลายกลุ่มสงสัยในใจว่าจะขายพวกเธอโดยอ้อมหรือไม่

ที่ผ่านมารัฐไทยขายผู้หญิงพ่วงไปกับการท่องเที่ยวโดยไม่ยอมรับรองและคุ้มครองพนักงานบริการทางเพศรูปแบบต่างๆในฐานะแรงงาน

พรรคเพื่อไทยประกาศนโยบายเฉพาะเรื่องผู้หญิง ส่งเสริมสิทธิ ความเท่าเทียม การศึกษาของแม่บ้าน สถานที่ดูแลเด็ก และ “ศูนย์พึ่งได้”

นโยบายผู้หญิงของพท.ดูจะต่างระดับกันอยู่มาก บางเรื่องเป็นหลักการเช่นการสนับสนุนสิทธิเสมอภาค บางเรื่องลงไปในรายละเอียดอย่างการศึกษาของแม่บ้าน

พท.ขายนโยบายกองทุนส่งเสริมบทบาทสตรีจว.ละ100ล้านผ่านป้ายหาเสียง มุ่งส่งเสริมอาชีพและรายได้ของผู้หญิง นโยบายผู้หญิงย้อนกลับไปเป็นเรื่องปากท้อง

นโยบายพท.พูดถึงประเด็นอื่นของผู้หญิง แต่หลักๆก็ยังเห็นผู้หญิงเป็นแม่เมียและโยงกลับไปสู่เรื่องปากท้อง

ปชป.และพท.ไม่บอกเราว่ามีท่าทีอย่างไรในเรื่องการยุติการตั้งครรภ์ ความรุนแรงทางเพศ สิทธิอนามัยเจริญพันธุ์ ที่คาใจผู้หญิงหลายกลุ่ม

เป็นไปได้ว่าความไม่ชัดเจนของนโยบายผู้หญิงเป็นเพราะไม่อยากหาเรื่องทำให้บางกลุ่มไม่พอใจ แต่ก็เป็นไปได้ว่าเป็นเพราะไม่ใส่ใจว่าเป็นเรื่องสำคัญ

การมองประเด็นผู้หญิงโดยทึกทักว่าผู้หญิงไทยไม่เป็นแม่ก็ต้องเป็นเมียหรือเป็นทั้ง2อย่าง ทำให้ผู้หญิงจำนวนมากมายไม่ได้รับการคุ้มครองจากรัฐ?

ประเด็นผู้หญิงที่เกี่ยวและไม่เกี่ยวกับความเป็นแม่-เมียวนอยู่ที่เดิมและถูกบดบังด้วยความขัดแย้งทางการเมืองมาหลายปี คงต้องวนต่อไปเช่นนี้อีกนาน

ท้อ/ไม่ท้อเพราะรอรัก

มีคำถามจากสมาชิก “ทวิตรัก” ว่า ได้บอกรักคนหนึ่งไป เขาบอกให้รอขอดูไปก่อน แล้วควรจะรอถึงเมื่อไร เรารอรักไปได้เรื่อย ๆ ไม่จบสิ้นหรือไม่? นานแค่ไหนจึงจะนับว่านานเกินไป?

คำถามนี้น่าคิดเพราะคนจำนวนมากกำลัง “รอรัก” ในลักษณะต่าง ๆ อย่างรอความรัก รอให้คนรักเปลี่ยนใจมารัก รอให้เขาชัดเจนว่าจะเอาอย่างไรกับคสพ. รอให้คนรักที่จากไปกลับมาหา ฯลฯ การรอรักจึงหมายความถึงอะไรหลายอย่างสำหรับแต่ละคน

เมื่อถูกบอกรัก บางคนยินดีทดลองเข้าสู่ความสัมพันธ์ทันทีและศึกษาและปรับเปลี่ยนเรียนรู้กันไปในความสัมพันธ์ ถ้าเป็นแบบนี้ก็ไม่ต้องรอรัก แต่ต้องลงแรงกาย-ใจจัดการกับความสัมพันธ์

แต่หลายคนต้องการเวลาคิดว่าจะเอาอย่างไรกับการถูกบอกรัก บางคนอยากใช้เวลาพิจารณาว่าคนนี้เหมาะจะใกล้ชิดมากขึ้นหรือไม่ แม้จะเป็นเพื่อนกันมาแล้วก็ขอดูเพราะเป็นเพื่อนไม่เหมือนเป็นแฟน

จากตกหลุมรัก-บอกรัก-เข้าสู่คสพ. บางคนใช้เวลายาวนานเพื่อ “ดูใจ” และทำความรู้จักให้แน่ว่าจะเลือกคนนี้ ทำให้ฝ่ายบอกรักเข้าสู่สถานการณ์รอให้รัก/รอให้ชัดได้

บางครั้งเมื่อบอกรักไปแล้วอีกฝ่ายปฏิเสธ ฝ่ายบอกรักไม่ยอมแพ้แถมเชื่อว่าความรักมากมายที่ตัวเองมีให้อีกฝ่าย + ความจริงใจ+ ความอดทนจะเปลี่ยนใจคนที่เรารักแต่ไม่รักเรา

การรอให้เขารักได้นาน ๆ ถูกมองเป็นการพิสูจน์รักได้เหมือนกัน ยิ่งรอได้นานแปลว่ารักจริงเช่นนั้นหรือ? หรือแปลว่าการเฝ้ารอรักไม่เลิกเป็นเพราะบางคนบอกไม่ได้ว่าถึงเวลาไหนควรเลิกรอ?

หลายครั้งที่อาการรอรักไม่ใช่เรื่องง่าย มีความกระวนกระวายเพราะไม่แน่นอนสูง คนที่รอรักได้นาน ๆ อาจถูกชื่นชมว่ามั่นคง โดยลืมไปว่าการรอรักทำให้หลายคนมองข้ามแง่มุมอื่น ๆ ของชีวิตไปได้ ถ้ายอมสละได้ก็ไม่เป็นไร

ก่อนเริ่มวงสนทนา ได้มีการลองถามสมาชิกผ่านโพลออนไลน์ว่าเคยรอรักนานที่สุดแค่ไหน คำตอบอยู่ระหว่าง 2 เดือนไปจนถึง 8 ปี นอกจากนี้ยังมีคนตอบนอกรอบว่ารอมา 10 ปีแล้ว

การรอรักทำให้บางคนเป็นสุข บางคนเป็นทุกข์

@KAEMz: บอกตัวเองอยู่เสมอว่าตราบใดที่ระหว่างทางที่รอยังมีความสุขกับมันก็จะรอต่อไปอยู่อย่างนั้น -- ตัวอย่างของการรออย่างเป็นสุข

@nrad6949: ระหว่างทางรอมันอาจเจ็บปวดจนไม่สามารถทนรอได้อีกครับ -- ตัวอย่างของคนที่รอแบบอมทุกข์

ความสามารถรอรักของหลายคนผูกพันอยู่กับความหวังที่รุ่งโรจน์ว่าเขาจะรัก และความรู้สึกดีของการเป็นฝ่ายรัก มีความเสี่ยงและไม่แน่นอนเป็นตัวบั่นทอน

@nrad6949: บางครั้งเราก็อยากชัดเจน บางครั้งรอเหมือนจะไม่ชัดเจนครับ -- การรอทำให้ทุกข์เพราะไม่แน่นอนและไม่ชัดเจน และความหวังลางเลือนด้วย

@voffle_vaw: ทำไมการรอใครสักคน บางครั้งก็ยาวนานครับ -- เพราะความไม่แน่นอน และบางทีความไม่แยแสของคนที่เรารอทำให้ทุกข์จนดูเหมือนเนิ่นนาน?

@TORBCC: การเผชิญหน้ากับความเกลียดชังหรือรำคาญของฝ่ายไม่รักถือเป็นความเสี่ยงด้วยมั้ยครับ – อาการรำคาญของคนที่เรารักทำร้ายใจของคนเป็นฝ่ายรอสุดๆ

ความทุกข์เพราะไม่แน่นอน อาการรำคาญและผลักไสของคนที่ไม่รักเรา ฯลฯ ทำให้หลายคนทุกข์จนเริ่มเห็นว่าที่สละตัวตนไปช่างไร้ค่า และกอบกู้ตัวตนได้เหมือนกัน

บางคนที่สละตัวตนเพื่อคนรักจนแตกยับไม่เป็นชิ้น อาจไม่มีความสามารถจะกอบกู้ตัวตนคืนกลับมาได้อีก และทุกข์ทนทำร้ายตัวเองไปเรื่อย ๆ

การรอรักอาจหวานเย็นสำหรับบางคน แต่ร้อนผ่าวและทิ่มแทงสำหรับหลายคน ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบเฉพาะที่แตกต่าง

บางคนสุขกับการแอบรัก ขอเพียงได้รัก บางคนไขว่คว้าอยากครองคู่ ยอมทนสู้เพื่อให้ได้มา ทางเลือกที่ดูเหมือนดีและเป็นสุขสำหรับบางคนอาจจะไม่ได้เรื่องสำหรับคนอื่น

การรอรักต้องรออย่างโดดเดี่ยวไหม ยุทธวิธีของบางคนที่รอรักคือรักคนอื่นไปด้วยเพื่อลดความทุข์ของการรอ อย่างนี้จะเรียกว่ารอรักไหมนะ?

วงสนทนา “ทวิตรัก" ทำให้เห็นว่า "รอรัก" มีหลายแบบ ทำให้คนทุกข์สุขได้แตกต่างกันตามวัยและความคาดหวัง ไม่มีสูตรสำเร็จเพื่อจะบอกว่าเมื่อไรควรเลิกรอ

หลายคนต้องทนทุกข์เพราะสละตัวตนหรือถูกผลักไสโดยคนไม่รัก ทุกข์ถึงที่สุดอาจ “ตาสว่าง” ว่าถึงเวลาเลิกรอเสียที มีอย่างอื่นในชีวิตรออยู่มากมาย

บางคนไม่ยอมเลิกรอแม้จะทุกข์แสนทุกข์ และรู้ว่าไม่มีหวัง การได้ย้อนดูทุกข์ของตัวเองอาจทำให้ได้คิดว่าเรากำลังทำอะไรและต้องการทุกข์แบบนี้หรือไม่

บางทีการจัดการกับทุกข์เพราะรักอาจต้องอาศัยการเผชิญหน้ากับทุกข์ เพื่อที่จะเรียนรู้ว่าจะทำอย่างไรกับทุกข์นั้น ติดอยู่กับทุกข์หรือปล่อยมันไป