ด่านายกยิ่งลักษณ์แบบไทยๆ + หญิงๆ

เข้าใจได้ที่จะมีคนมากมายไม่ชอบและด่าทอนายกยิ่งลักษณ์ด้วยเหตุต่างๆกัน วิธีที่เธอถูกด่าบอกอะไรที่น่าสนใจเกี่ยวกับสังคมไทย 

คนไทยหลายกลุ่มไม่เถียงกันในประเด็น ไม่สู้กันด้วยเหตุผล แต่มักหยิบยกลักษณะของคนมาชี้ว่าเขาคิดผิด เช่นเพราะเขาเป็นคนไม่ดีสิ่งที่พูดจึงผิด 

คนไทยไม่แยกความคิดเห็นของคนออกจากตัวตนของคนนั้น จึงไม่ยกเหตุผลมาหักล้างความคิดที่เราไม่เห็นด้วยแต่ใช้วิธีด่าตัวคนแบบหยาบสุดๆแสบสุดๆ 

การด่านายกหญิงโดยพูดถึงความเป็นหญิงเหนือของเธอทำให้คนที่ไม่ถูกใจเธอสะใจได้ แต่ก็ทำให้เห็นว่าแท้ที่จริงสังคมไทยก้าวไม่พ้นมายาคติของเพศสภาพ

การด่าผู้หญิงให้ได้ผลต้องหยิบยกเรื่องเพศที่มีนัยยะความเป็นหญิงไม่ดี - ผัวทิ้ง มั่วเซ็กส์ ขายตัว ฯลฯ มุขอมตะแบบนี้ถูกใช้อัดผู้หญิงมาตลอด 

สังคมไทยไม่ก้าวข้ามเพศสภาพ ด่าโดยโยงความเป็นหญิง+นัยทางเพศทำร้ายนักการเมืองหญิงได้แต่ไม่ทำให้เราเห็นประเด็นที่ควรคิดต่อหรือแก้ไข 

เถียงในประเด็น+ยกเหตุผลไม่ต้องรสนิยมคนที่นิยมดูการเมืองเหมือนดูลำตัด ด่ากันหยาบๆแสบๆได้ความสะใจแต่ไม่พาสังคมไทยไปไหนนอกจากวนอยู่ที่เดิม 

นายกปูไม่ได้ดีไปหมด ปกป้องเธอโดยไม่เลือกประเด็นแบบไม่ให้ใครแตะก็ไม่สร้างสรรค์ ด่าเธอแบบไม่ลืมหูลืมตาหยาบคายไร้ประเด็นก็ไม่สร้างสรรค์ 

วิพากษ์+ตั้งคำถามกับนายกยิ่งลักษณ์ในประเด็นนโยบาย การทำงาน การใช้อำนาจ ดีกว่า จะได้มีอะไรคิดต่อประเทืองปัญญาได้บ้าง 

อคติทางเพศกับการจัดกลุ่มเสี่ยง HIV/AIDS

@tomornism ถามว่า “อ.คิดอย่างไรกับการไม่รับเลือดบริจาคจาก 'ชายรักชาย' (ไม่รวม ญ รัก ญ) ด้วยเหตุผลเป็นพฤติกรรมเสี่ยงเหมือนคนเคยซื้อบริการทางเพศครับ”

การไม่รับบริจาคเลือดจาก “กลุ่มเสี่ยง” มักถูกให้เหตุผลเรื่องความปลอดภัยของเลือดเอง เคยได้ยินคำอธิบายว่ากระบวนการตรวจสอบเลือดของผู้บริจาคใช้เวลา ซึ่งอาจจะเป็นปัญหาในเวลาที่เกิดความต้องการเลือดประมาณมากแบบเร่งด่วน ทำให้เกิดความเสี่ยงของผู้รับเลือดที่บริจาคมาได้

หลักการในที่นี้เป็นการทำให้เลือดปลอดภัยมากที่สุด คำอธิบายทางเทคนิคเช่นนี้ทำให้คนที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญโต้เถียงยาก เพราะไม่กล้ารับรองความปลอดภัยที่เกินความสามารถของเรา แต่พยายามชี้ให้เห็นว่าแนวปฏิบัติเช่นนี้มีผลทางสังคมในแง่การตอกย้ำอคติทางเพศของระบบความเชื่อที่เชิดชูรักต่างเพศและเกลียดกะเทย เกย์ ทอม/ดี้ ฯลฯ

การจัดพฤติกรรมบางประเภทเป็นพฤติกรรมเสี่ยงต่อการรับหรือแพร่เชื้อ HIV/AIDS มาจากฐานคิดเชิงระบาดวิทยาที่พยายามจะป้องกันการเพิ่มจำนวนผู้ป่วยใหม่ โดยดูจากลักษณะร่วมของผู้ติดเชื้อเดิม

กลุ่มที่จัดว่าเสี่ยงมาโดยตลอดคือ คนขายบริการทางเพศ  “รักร่วมเพศ” และ “ร่วมเข็ม” ในการเสพยาเสพติด

คำอธิบายหลักในเวลานี้บอกว่า การแพร่กระจายเชื้อผ่าน “สารคัดหลั่ง” ของมนุษย์ แต่คนทั่วไปมีแนวโน้มจะมองกลุ่มเสี่ยงแบบเดิม กลายเป็นว่าการคิดเชิงระบาดและวิธีปฏิบัติที่มาฐานคำอธิบายทางการแพทย์ ตอกย้ำสนับสนุนการประณามรูปแบบพฤติกรรมทางเพศนอกกรอบหลายประการ

แม้ว่าจะมีคำอธิบายจากฐานด้านการแพทย์เพื่อจะทำให้เห็นความเฉพาะเจาะจงของรูปแบบพฤติกรรมเสี่ยงมากขึ้น แต่การจัดกลุ่มและคำอธิบายทางการแพทย์ก็ยังถูกหยิบยกหรือประทับในความเข้าใจของคนว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างเรื่องเพศกับเอดส์ กลายเป็นการประณามต่อเนื่องไม่สิ้นสุด

คำตอบของคำถามที่ @tomornism ถามก็คือ การเลือกจะไม่รับเลือดจากคนบางกลุ่มเป็นเรื่องเข้าใจได้ในแง่ความเสี่ยง และคนที่ต่อสู้ในประเด็นนี้เองก็ไม่อยากจะผลักดันให้ยกเลิกเสียเลยทีเดียวเพราะตระหนักถึงความไม่แน่นอนที่เป็น “ความเสี่ยง” ทางเทคนิคที่จะกลายเป็นอันตรายได้

ที่ต้องสู้กันคือ รูปแบบพฤติกรรมเสี่ยงที่จัดแบบเหมารวมกลายเป็นตัวหล่อเลี้ยงอคติทางเพศของคน การทำให้เห็นความเฉพาะเจาะจงขององค์ประกอบพฤติกรรมเสี่ยง เช่นการร่วมเพศในรูปแบบที่ทำให้เกิดการปะปนแลกเปลี่ยนสารคัดหลั่งไม่ว่าในลักษณะใดต่างหากที่เสี่ยง จะทำให้คนตระหนักว่าแม้ตัวเองจะมีวิถีชีวิตแบบ “รักต่างเพศ” (Heterosexuality) ก็มีโอกาสเสี่ยงได้ น่าจะประโยชน์กว่าในเชิงการป้องกันและการลดอคติทางเพศ

ถ้ามองการไม่รับบริจาคเลือดจาก Homosexuals โดยไม่พิจารณาต่อก็จะกลายเป็นปัญหาได้ เพื่อหลีกเลี่ยงการตัดสินความเหมาะสมของวิธีการโดยใช้ความเข้าใจแบบสังคมศาสตร์อย่างเดียว ข้อเรียกร้องน่าจะเป็นการทำให้เจาะจงมากขึ้นว่าอะไรคือความเสี่ยง การไม่รับบริจากเลือดจากบางกลุ่มควรจะเจาะจงมากขึ้นไหมว่าบรรดาหญิงรักหญิง/ชายรักชายต้องมีพฤติกรรมอย่างไรจึงจะจัดว่าเสี่ยง ไม่ใช่เพราะเป็น Homosexuals เลยเสี่ยงไปหมด

ความเฉพาะเจาะจงมากขึ้นจะเป็นประโยชน์ในด้านการสร้างความเข้าใจพฤติกรรมเสี่ยง และลดการตีขลุมรังเกียจในเรื่องเพศได้ การตั้งคำถามและชวนให้คิดต่อว่าด้วยอคติทางเพศจึงเป็นเรื่องสำคัญ

เลิกเพราะรัก จากเพราะแคร์ -- Part 1

การยุติความสัมพันธ์อาจไม่ได้เป็นเพราะหมดรัก แต่หลายคนเลิกกันเพราะรักต่างหาก ประมาณว่า "เลิกเพราะรัก จากเพราะแคร์" จริงไหม?

คนที่เรารักไม่จำเป็นจะต้องไปกันได้ดีกับเรา แต่มีแง่มุมปีนเกลียวที่ทำให้เหนื่อยในคสพ. เลยเลิกกันเพื่อถนอมรักก็เป็นได้ 

คิดดูให้ดี เราอาจจะพบว่าเราทำร้ายคนที่เรารักมากกว่าคนที่เราเกลียดเพราะความคาดหวังให้เขาเข้าใจ พอเขาไม่รู้ใจก็ปี๊ดแตก เหนื่อยอ่อนกันทั้งคู่

ความเหนื่อยอ่อนจากการอยู่ในคสพ.ที่มีความคาดหวัง และต้องการจัดการอารมณ์ของตัวเองและคนรัก กลายเป็นจุดจบของความรักของหลายคน

คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าเมื่อไรปล่อยมือจากคสพ.ที่กลายเป็นสงครามความคาดหวังและอารมณ์ ปล่อยให้เดินข้ามเส้นไปกลายเป็นความเกลียดโกรธข้ามภพชาติ

เวลารู้สึกว่าเจ็บปวด เราอาจทำหรือพูดอะไรหลายอย่างที่ทำร้ายอีกฝ่ายด้วยไม่ว่าจะเจตนาหรือไม่ หยุดทำร้ายกันดีกับใจทั้งคู่ 

การถนอมรักให้อยู่นานอาจไม่ใช่เรื่องการยึดเหนี่ยวอีกฝ่ายให้เป็นของเรา แต่เป็นการปล่อยมือจากการเหนี่ยวรั้งคนรักและคสพ.จนอึดอัดและเจ็บปวด

คนที่เดินจากไปจากชีวิตเรา หรือการเดินออกจากชีวิตใครบางคนอาจเป็นการรักษาความรู้สึกดีๆที่เป็นฐานของความรัก ไม่ใช่เพราะเกลียดชังก็เป็นได้

หึง - หวง

หึง - หวงถูกมองเป็นเรื่องความระแวง+ยึดมั่นกับความเป็นเจ้าของ กับความเจ้าชู้ไม่รู้จักพอ ความหึงอาจเป็นเรื่องของความไม่พอดีของคนในคสพ.ด้วย?

อาการหึงหวงทำให้คนหึงเจ็บเพราะความไม่ไว้ใจ+ระแวง+เหนื่อยกับการไล่ล่า ฝ่ายถูกหึงเห็นเป็นเรื่องน่ารำคาญหรือเสียความรู้สึกเพราะอีกฝ่ายไม่ไว้ใจ

การมองคสพ.ว่าเป็นเรื่องของความเป็นเจ้าของคนรัก ทำให้ความหึงหวงกลายเป็นส่วนหนึ่งที่หลีกเลี่ยงยากของคสพ. โดยเฉพาะกรณีที่ความคาดหวังไม่ตรงกัน

เพราะคนเริ่มรัก รักถดถอย และเลิกรักไม่พร้อมกัน อัตราความเบื่อและต้องการความตื่นเต้นใหม่ไม่เท่ากัน ทำให้คสพ.ไม่พอดีกันได้โดยง่าย

ในคสพ.คนยังต้องการความเป็นส่วนตัว แต่มักจะนิยามความเป็นส่วนตัวและการแบ่งปันเวลาและอารมณ์ไม่เหมือนกัน ความหวาดระแวงจึงตามมา

เมื่อเผชิญอาการหึง ความรำคาญบังตาคนถูกหึงจนไม่ยอมมองหาเหตุแห่งความหึง ฝ่ายคนหึงก็ถูกบดบังด้วยความระแวงจนไม่เห็น 'ใจ' คนที่ตัวเองรัก

ความระแวง-หึงหวงอาจลดน้อยลงเพราะการทำความเข้าใจและสื่อสารกัน แต่คนมักเชื่อว่าเพียงเพราะรักกันต้องรู้กันโดยไม่ต้องพูดเลยต้องปวดหัวยืดเยื้อ

หลายกรณีความหึงหวงบอกถึงความต่างพื้นฐานเกินปรับเข้าหากัน เมื่อรู้แล้วก็ลาจากอย่ายึดยื้อเลี้ยงไข้ ทำร้ายกันไปมาจนกลายเป็นเกลียดกันเลย

ตีตรา-ใส่ร้าย- ป้ายสี: รัฐไทย กฎหมายและการค้าบริการทางเพศ

ตีตรา-ใส่ร้าย- ป้ายสี: รัฐไทย กฎหมายและการค้าบริการทางเพศ

ทัศนะเรื่องการค้าบริการที่แย้งกันเอง 
• การค้าบริการในฐานะความชั่วร้ายที่จำเป็น คือเป็นการกระทำที่เลวร้ายแต่ไม่มีก็ไม่ได้ เพราะจำเป็นต่อการสนองความต้องการทางเพศของผู้ชายเพื่อไม่ให้ไปล่วงละเมิด "หญิงดี" คนอื่นในสังคม ถ้ามองว่าไม่ดีไปเลยอาจยุ่งน้อยกว่านี้
• ความเข้าใจเกี่ยวกับการค้าบริการทางเพศสุภาพคนซื้อเป็นผู้ชาย คนขายเป็นผู้หญิง มองไม่เห็นความซับซ้อนของปรากฏการณ์ที่ฝ่ายผู้ขายเป็นไปโดยซับซ้อน
• การประณามหญิงค้าบริการ/ คนค้าบริการ - whore stigma (ตีตรา "กะหรี่")
   การปลูกฝัง/ ตอกยำ้ผ่านหลายช่องทาง
   ตัวอย่างความละมุนของการตีตรา "กะหรี่" จากละคร "กลรัก ลวงใจ" เคนบอกว่า "บัวระวงเธอไม่น่าเป็นผู้หญิงขายตัวเลย" (ไม่เช่นนั้นก็จะได้อยู่ร่วมกันได้?) ทำให้คนดูไม่รู้ตัวว่ากำลังรับเอาวิธีมองคนค้าบริการทางเพศในทางลบ??

กฎหมายสะท้อนความขัดแย้งกันเองนี้ คือเน้นการปรามไม่ใช่การปราบหรือจำกัดให้สิ้นซาก 
แต่การบังคับใช้กฎหมายตั้งบนฐานอคติและความไม่ชัดเจน
ผลคือการรังแกคนมากมายโดยรัฐ
การตีตรากับความเป็นพลเมือง - การมองตัวเองและถูกคนอื่นมอง

• ตีตราคน
    -  กฎหมายให้ภาพของคนค้าบริการที่เฉพาะ เช่น ยากจน โง่เขลาเบาปัญญา ถ้าไม่ได้มีภาพตามนี้ก็ชั่วเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ
    -  อาการ สัญญาณ และพฤติกรรมที่สื่อว่าค้าบริการ -- ไล่ปราบหรือรีดไถ??
    -  คนที่ไม่เหมือนภาพที่กฎหมายกำหนด หรือความเข้าใจทั่วไป ถูกตีตราซำ้ซ้อน -- TGs/ male sex workers เจอกับการกล่าวหาโดยรัฐในแง่มุมอื่น เช่นยาเสพติดหรือโขมยของเพิ่มเติมไปจากค้าบริการทางเพศ
    -  Whore stigma - การถูกลงโทษโดยกฎหมายอื่นแม้เมื่อไม่ได้ละเมิดพรบ.ปราม/ เปิดให้คนด่ากันได้ซึ่งหน้า/ ประณามได้/ รังแกได้ เช่นขายบริการโดนข่มขืนไม่ได้ ตร.ไม่รับแจ้งความเมื่อโดนกระทำความรุนแรง หรือเบี้ยวค่าตัว

• ใส่ร้าย/ ป้ายสี - พฤติกรรมบางอย่างทำให้ถูกจัดว่าขายบริการ โดนดูหมิ่นเหยียดหยามได้ ลงโทษแบบมั่วๆโดยอ้างกฎหมายผิดๆถูกๆได้
    ใส่ร้ายได้โดยไม่เห็นว่าเป็นความอยุติธรรม

การตีตรา-ใส่ร้าย-ป้ายสี ทำให้ไม่ได้รับการคุ้มครอง เข้าไม่ถึงบริการด้านสุขภาพและบริการสาธารณะอื่น ถูกกระทำความรุนแรง/เอารัดเอาเปรียบ - ความเป็นมนุษย์กับความเป็นพลเมืองลดลง

การใช้กฎหมายแบบนี้ทำให้คนเข้าใจกฎหมายผิด และตอกยำ้อคติของคน กลายเป็นว่าการค้าบริการผิดเพราะทั้งออกนอกกรอบเรื่องเพศ และผิดกฎหมาย กลายเป็นการตอกยำ้กันไปมา วนเวียนไปเรื่อย ๆ

การค้าบริการจึงถูกประณามแบบย้อนแย้งกันเอง และรังแกคนโดยไม่เห็นความซับซ้อนของประเด็น

ความไม่เท่าเทียมและการต่อสู้ในโครงสร้างที่ไม่เท่าเทียม อำนาจต่อรองไม่เหมือนผู้หญิงชนชั้นกลาง คนค้าบริการลุกขึ้นสู้ไม่ได้ง่ายนัก มีแนวโน้มสยบยอม เพราะมีตำแหน่งแห่งที่เสียเปรียบในทางเศรษฐกิจและสังคม ประกอบกับการถูกตีตรา "กะหรี่" ทำให้รู้สึกตำ่ต้อย 

วิธีมองการค้าบริการในสังคมไทย - รังเกียจแต่ซื้อ ไม่เปลี่ยนโครงสร้างที่เชื่อว่าทำให้คนค้าบริการ ไม่ช่วยคนนอกจากจะเลิกค้า หรือไม่ช่วยเพราะรังเกียจ การมองเช่นนี้เป็นฐานของการรังแกและเบียดขับโดยประชาสังคมและรัฐที่น่าคิดต่อร่วมกัน

การสู้ในประเด็นการค้าบริการทางเพศไม่ได้เรียกร้องให้สงสาร แต่เป็นเรื่องการทำความเข้าใจ เคารพคนในฐานะคน- ท้าทายวิธีการมองโลกและการยึดหลักความเป็นพลเมืองและสิทธิในบริบทของความไม่เท่าเทียมและหลากหลายที่มีมิติของการตีตรา

จุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทย -- ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์

จุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทย

หัวข้อการอภิปรายนี้สื่อว่ามีการเปลี่ยนแปลงเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถีในสังคมไทยอย่างมีนัยสำคัญ แต่คนอาจเห็นต่างกันได้ว่า
เรื่องเพศเปลี่ยนไปหรือไม่ ประสบการณ์ของบางคนอาจทำให้รู้สึกหรือเข้าใจไปได้ว่าเรื่องเพศไม่มีการเปลี่ยนแปลง แต่วนอยู่กับที่

เป็นไปได้หรือไม่ว่าเราจะมองไม่เห็นหรือไม่รู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงในเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถี การเปลี่ยนแปลงหลายแง่มุมในเรื่องเพศเป็นผลของการสะสมความรู้ การต่อสู้ผลักดันและการโต้เถียงที่เมื่อถึงจุดหนึ่งกลายเป็นฐานของการเปลี่ยนแปลงที่น่าตื่นตาตื่นใจ ในขณะที่บางเรื่องที่ดูเหมือนจะคงที่ไม่เปลี่ยนแปลงในภาพใหญ่ แท้ที่จริงมีการเปลี่ยนในรายละเอียดหรือในระดับประสบการณ์และการเห็นโลกของคนไปมาก

การเปลี่ยนแปลงเรื่องเพศสภาพ/เพศวิถีในสังคมการเมืองไทยอาจไม่ใช่อะไรที่เห็นได้ชัด หรือตรงไปตรงมานัก

การอภิปรายนี้แกะรอยความต่อเนื่อง/เปลี่ยนแปลงเรื่องเพศในสังคมไทยใน 4 ประเด็น

• เสียงแบบกระแสหลักที่พูดผ่านสื่อและจนท.รัฐ
   การประสานเสียงว่าด้วยเรื่องเพศที่ถูกต้องในลักษณะเดียวกัน ทำให้เกิดภาพลวงตาของความไม่เปลี่ยนแปลงที่ทำให้คนทำงานประเด็นเพศวิถีหลายคนท้อใจ
   แง่มุมที่น่าสนใจของเสียงแบบกระแสหลักได้แก่
   - การเรียกร้อง/ปลูกฝัง/ตอกยำ้ความชัดเจนของความเป็นหญิง-ชาย การจำกัดเรื่องเพศที่ถูกต้องไว้ในการแต่งงานแบบผัวเดียว-เมียเดียว การจัดให้วิถีทางเพศแบบรักต่างเพศ (Heterosexuality) เป็นเรื่องปกติเพยงรูปแบบเดียว และการให้ค่ากับการ "รักนวล" แบบไม่เปิดเผยเนื้อตัวร่างกายหรือยุ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศนอกสมรส ดูจะเป็นประเด็นหลักที่สื่อกระแสหลักและรัฐสนับสนุนส่งเสริม
   - การใช้เรื่องเพศนอกกรอบโจมตีกันในทางการเมือง กลายเป็นความคล้ายคลึงของการเมืองต่างสี เราได้เห็นการโจมตีศัตรูทางการเมืองโดยหยิบยกวิถีชีวิตทางเพศหรือพฤติหรรมทางเพศมาประณามหรือลดความน่าเชื่อถือของฝ่ายตรงข้าม เช่น การกล่าวถึงความเป็นคนข้ามเพศ/รักเพศเดียวกัน โดยสถาปนาให้นักการเมืองบางคนเป็นเจ๊ หรือการใช้พลังของการนินทาโดยกล่าวอ้างเรื่องความสัมพันธ์ซ้อน ใครเป็นชู้กับใคร
   ปรากฏการณ์เช่นนี้ทำให้เข้าใจไปได้ว่าเพศวิถีกระแสหลักช่างทรงพลังและมั่นคง

• เสียงวิพากษ์และการโต้เถียง/โต้แย้งเพศวิถีกระแสหลักที่ถูกนำเสนอผ่านสื่อกระแสหลัก/กระแสรอง
   แม้ว่าเพศวิถีกระแสหลักจะถูกนำเสนอต่อเนื่องและเป็นฐานของการตัดสินถูกผิดในเรื่องเพศหรือการกดดันประณาม คนหลายกลุ่มไม่ยอมให้มีการผูกขาดการชี้ถูกผิดหรือรูปแบบความเหมาะสมทางเพศ เราได้เห็นการตั้งคำถามกับกระแสการตัดสินเรื่องเพศในละคร (ดอกส้มสีทอง) พฤติกรรมทางเพศของดารา (ฟีล์ม-แอนนี่) การตัดสินเรื่องเพศของพิธีกร (Woody) การแก้ผ้าเล่นสงกรานต์
   เราตั้งคำถามกับการตัดสิน/ประณาม เราชวนคิดถึงฐานคติเรื่องเพศของคน เราตั้งคำถามกับอาการ sex panic/ ความกลัวเซ็กส์ของคนบางกลุ่มในสังคม
   มีการตั้งข้อสังเกตต่อเนื่องเกี่ยวกับการบีบบังคับ เบียดขับ และรุมประณามผู้คนบนฐานของตัวตนและวิถีชีวิตทางเพศ หลายคนเรียกร้องการเปลี่ยนมุมมองและวิธีคิดในเรื่องเพศ
   คำถามก็คือการเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงเช่นนี้หมายถึงอะไรเราพยายามจะเปลี่ยนอะไร? 
   เป็นไปได้หรือไม่ว่าการทำงานทางวิชาการ กึ่งวิชาการ และการเคลื่อนไหวทางสังคม ในประเด็นเพศวิถี เป็นเรื่องของการตั้งคำถามกับการให้ค่า การตัดสินเรื่องเพศ การผูกขาดความถูกต้อง ไม่ใช่การทำให้คนเปลี่ยนมาคิดเหมือนกัน เช่นมองเรื่องเพศทางบวกหรือลบเหมือนกัน แต่เป็นการทำให้คนเห็นต่างโดยไม่รู้สึกผิดหรือตำ่ต้อย 
   ไม่มีการมองเรื่องเพศแบบไหนที่ดีไปกว่ากัน ถ้าไม่ละเมิดกัน/ ไม่รังแกคนอื่น

• การเรียกร้องการรับรอง/คุ้มครองจากรัฐโดยขบถทางเพศ
   ความสำเร็จในบางเรื่อง?เราได้เห็นการจัดที่ทางที่ทางของเรื่องเพศนอกกรอบในพื้นที่สาธารณะ - การจัดพท.เฉพาะ เช่น LGBT ในแวดวงความสวยงามและบันเทิง ให้ภาพของการยอมรับ?
   รัฐไทยยอมถอยในบางเรื่อง เช่นกรณีศาลปกครองกับสด.43
   ที่น่าสนใจคือเราได้เห็นร่องรอยของการทำงานทางปัญญาที่เป็นฐานการต่อสู้เชิงนโยบาย เช่นประเด็นเพศสภาพและระบบสองเพศสภาพอย่างเคร่งครัด ความจำกัดของเพศวิถีกระแสหลัก และการกำกับโดยอำนาจที่แยบยล 
   การทำงานทางวิชาการ การเคลื่อนไหวทางสังคมเพืื่อนำเสนอประเด็นปัญหาเฉพาะเหล่านี้ทำให้เกิดคำอธิบาย ชุดเหตุผล ภาษา ที่ขบถทางเพศใช้เป็นเครื่องมือในการต่อสู้ และเป็นตัวช่วยของรัฐและคนในรัฐในการทำความเข้าใจประสบการณ์และวิืถีชีวิตทางเพศที่หลากหลายของคนในสังคม กลายเป็นฐานในการคุ้มครอง รับรองสิทธิ และเพิ่มพูนเสรีภาพในการจัดการชีวิตของตนเองให้กับพลเมือง
   การเขียน ทำวิจัย เปิดวงโต้เถียง รณรงค์สร้างความเข้าใจ ฯลฯ ที่ดูเหมือนจะไม่ได้รับความสนใจหรือมีผลกระทบทันที กลายเป็นฐานการเปลี่ยนแปลงหลายประการได้เมื่อถึงเวลาหนึ่ง การทำงานในเรื่องเพศวิถีจึงไม่ได้สูญเปล่า

• การสร้างพท.และเครือข่ายเพื่อสนับสนุนทางเลือก วิถีชีวิต
   หลายกลุ่มไม่รอความเมตตาจากรัฐ แต่สร้างเครือข่ายเพื่อการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ปัญหา และความทุกข์จากแง่มุมต่างๆของเรื่องเพศ ชุมชนที่สนับสนุนเกื้อกูลกันและกัน หรือเห็นต่างกันได้อย่างสร้างสรรค์
   การเพิ่มทางเลือกให้กับคนในบางสถานการณ์ เช่น เครือข่ายท้องไม่พร้อม กระเทยไทย 
   กิจกรรมที่คนมองเห็นบ้างไม่เห็นบ้างเหล่านี้ สร้างความเข้มแข็งของภาคประชาชนและการเมืองของพลเมืองในการจัดการกับกิจกรรม/กิจการของตัวเอง นี่ไม่ใช่หรือที่เป็นองค์ประกอบของประชาธิปไตยในความหมายของการปกครองโดยประชาชน การเพิ่มพูนความสามารถของคนในการนำเสนอปัญหาเฉพาะของตน การเข้าใจสถานการณ์ของตนเอง และการจัดการกับปัญหาร่วมกันของกลุ่มคนโดยไม่ต้องพึ่งพิงรัฐไปทุกเรื่อง

ทั้งหมดนี้คือจุดเปลี่ยนเรื่องเพศประเทศไทยที่มาจากการทำงานทางความคิด ทางใจและจิตวิญญาณของคนมากมาย หลายคนมาร่วมในการประชุมวิชาการเพศวิถีศึกษานี้

ตัดใจให้ขาด

เคยทวิตเรื่องตัดใจ - ปล่อยมือจากรัก หลายคนอยากอ่านแต่หาไม่เจอ เลยเอามาเรียบเรียงและเพิ่มเติมบางประเด็น ให้อ่านกันใหม่อีกรอบ

เหตุให้ต้องตัดใจจากรักมีได้หลายอย่าง เราเลิกรัก คสพ.ทำให้ทุกข์และกลายเป็นการทำร้ายกันไปมาระหว่างคนรัก หรือคนรักอยากเดินจากไป ฯลฯ

การตัดคสพ.ไม่ง่าย แม้เมื่อเราเป็นฝ่ายอยากเดินจากไป ความเคยชินและความผูกพันเดิมหลายเรื่องยังอยู่ หลายคนใช้วิธีเดินหนีไปโดยไม่บอกเลิก

กระบวนการตัดใจมักยืดเยื้อเรื้อรัง เต็มไปด้วยอาการโหยหาและใจจะขาดเพราะเสียเธอไปของฝ่ายที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังเมื่อคนรักเดินจากไป

การตัดใจจากคนที่รักไม่ใช่เรื่องง่าย ถ้ายังโกรธและน้อยใจเพราะการกระทำของคนนั้นแปลว่ายังตัดไม่ขาด และคนนั้นยังครองที่ในใจของเราอยู่

บางคนตัดใจจากคนรักโดยวิ่งเข้าสู่ความสัมพันธ์ใหม่เพื่อการฟื้นสภาพจิตใจ เพื่อจะเจอปัญหาใหม่และทำร้ายใจคนเพิ่มขึ้นอีกคนเพราะไม่ได้รัก

หลายคนตัดใจโดยทำให้คนรักกลายเป็นปีศาจอมนุษย์ เพ่งมองไปที่แง่มุมร้ายๆ และขยายให้เลวร้ายกว่าที่เขาเป็น คิดว่าความเกลียดจะทำให้เลิกรัก

ความพยายามเกลียดคนรักทำให้ยิ่งหมกมุ่นคิดถึงสิ่งที่เขาเป็นและเคยทำ กลายเป็นทำร้ายตัวเองโดยการมองแต่แง่ร้าย เคียดแค้นและไม่ปล่อยวาง

การตัดใจให้ขาดไม่ใช่การรอให้คนรักออกไปจากชีวิต แต่น่าจะเป็นการหันหลังเดินจากมา แม้ว่าจะเกิดอาการลังเลก้าวเดินไม่ออกอยู่ช่วงหนึ่ง 

สัญญาณของการตัดใจไม่ขาด คือการกระทำหรือคำพูดของคนๆ นั้นยังทำให้น้อยใจและเจ็บจี๊ดได้ อย่าจิตตก ซึมซับความเจ็บและตัดใจต่อไป 

การมองส่วนดีและไม่ดีของคนรักที่ทำให้ทุกข์และสุข  ยอมรับปัญหา ถึงเวลาต้องเดินจากไปเพื่อจะได้ไม่ต้องทำร้ายกันต่อไปอาจช่วยให้ตัดใจได้

ตัวช่วยสำคัญในกระบวนการตัดใจที่ต้องใช้เวลาและแรงใจ คือมิตรภาพของเพื่อนที่ห่วงใย ให้เวลากับเรา รับฟังและร่วมทุกข์จะช่วยให้ผ่านไปได้ 

การตัดใจยากลำบากไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอ แต่เป็นอาการของมนุษย์ที่รักไม่เป็นดังใจ ขอเป็นกำลังใจให้คนกำลังตัดใจทุกคนค่ะ