วันอังคารที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2553

ทหารคือ "พลเมืองในเครื่องแบบ" -- Citizen in Uniform


ผู้ปกครองในสังคมการเมืองที่ไม่ได้แบ่งบทบาทหน้าที่ด้านการปกครองและการจัดการทางการเมืองเป็นเรื่อง ๆ โดยแต่ละเรื่องมีหน่วยงานหรือสถาบันเฉพาะทำหน้าที่นั้น ๆ อย่างที่เราคุ้นเคยในนี้ ได้อำนาจมาและรักษาไว้โดยการใช้กำลัง ไม่น่าแปลกที่ผู้ปกครองเหล่านั้นมักจะเป็นนักรบที่เก่งกาจด้วยเสมอ

ในสังคมที่ไม่แบ่งบทบาทหน้าที่เช่นนี้คนหรือสถาบันหนึ่งจึงเล่นบทบาทหรือทำหน้าที่หลายอย่าง ทั้งออกกติกา บังคับใช้กฎ ตัดสินผิดถูก โดยไม่ต้องแบ่งเป็นนิติบัญญัติ บริหาร ตุลาการ ที่ถูกแบ่งแยกจากกันอย่างที่คนสมัยใหม่เชื่อว่าควรจะเป็น ในบริบทเช่นนั้น กำลังทหารจึงเป็นฐานอำนาจสำคัญของการแสวงหาอำนาจ

ความคิดสมัยใหม่ที่ให้ความสำคัญกับปัจเจกที่ทรงพลังอำนาจในฐานะเจ้าของอำนาจทางการเมือง และเสรีภาพของปัจเจกในฐานะค่านิยมทางการเมืองสูงสุด พยายามจะจำกัดอำนาจรัฐเพื่อไม่ให้รังแกปัจเจกโดยการแบ่งแยกอำนาจ และการแบ่งหน้าที่บทบาท ความเชื่อใหม่ ๆ เหล่านี้ทำให้กองทัพกลายเป็นเพียงสถาบันที่มีบทบาทหน้าที่เฉพาะและต้องอยู่ภายใต้การบัญชาการของพลเรือนที่เข้าครองอำนาจโดยกระบวนการเลือกตั้งจากปัจเจกหรือพลเมืองซึ่งเจ้าของอำนาจทางการเมืองที่แท้จริง

แต่หลักการ ‘Civilian Supremacy’ นี้ไม่ค่อยปรากฎเป็นจริงในหลายสังคมการเมืองที่พยายามจะรับเอารูปแบบประชาธิปไตยแบบเสรีนิยมมาจัดรูประบบการเมืองของตน การแทรกแซงทางการเมืองของผู้นำกองทัพที่ใช้กำลังทหารเป็นฐานอำนาจทางการเมืองของตนกลายเป็นประสบการณ์ร่วมของหลายรัฐ

ในขณะเดียวกันทหารในกองทัพสมัยใหม่ก็ถูกกดขี่ข่มเหงโดยผู้บังคับบัญชา โดยข้ออ้างสำคัญคือการรักษาระเบียบวินัยและการฝึกความแข็งแกร่งในฐานะนักรบ ทหารชั้นผู้น้อยต้องบาดเจ็บล้มตายสังเวยการฝึก การรบซึ่งหลายครั้งหลายหนเป็นเรื่องการการแย่งชิงอำนาจของผู้นำกองทัพ

แนวคิด ‘Citizen in Uniform’ เสนอว่ากองทัพและทหารในกองทัพควรถูกมองในฐานะส่วนหนึ่งของสังคมการเมือง ไม่ใช่แยกออกเป็นเอกเทศจากส่วนอื่นของสังคม ทหารแต่ละคนมีสิทธิ เสรีภาพ บทบาท และความรับผิดชอบในฐานะพลเมืองของรัฐ โดยสิทธิเหล่านี้อาจจะถูกจำกัดบ้างเท่าที่จำเป็นในการปฏิบัติงานในฐานะบุคคลากรด้านการทหาร แต่ต้องไม่ละเมิดหลักการสำคัญว่าด้วยสิทธิมนุษยชน

แนวคิดนี้นอกจากจะเป็นการคุ้มครองทหารจากการถูกละเมิดหรือข่มเหงรังแกโดยบุคคลากรในกองทัพแล้ว ยังเป็นความพยายามจะทำให้กองทัพไม่ถูกแยกออกจากส่วนอื่นของสังคมการเมือง การเน้นบทบาทของทหารในฐานะพลเมืองของรัฐ เพื่อกองทัพจะพ้นจากสภาพการเป็นเครื่องมือของผู้ครองอำนาจรัฐในการกดขี่รังแกพลเรือนที่เป็นพลเรือน การใช้กำลังทหารโดยละเมิดกฎหมายของรัฐ หรือการใช้กองทัพเป็นฐานอำนาจทางการเมือง

มีการเสนอว่า การผลักดันให้กองทัพและบุคคลากรในกองทัพมีความพร้อมรับผิด (Accountability) ต่อสังคมการเมืองโดยรวม และการเปิดให้มีการตรวจสอบอย่างโปร่งใส จะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้แนวคิด “ทหารในฐานะพลเมืองในเครื่องแบบ” ปรากฏเป็นจริงได้

แต่ความคิดความเชื่อของบุคคลากรในกองทัพว่าตนเองมีบทบาทหน้าที่ในฐานะพลเมืองด้วย ไม่ได้เป็นทหารของสถาบันใดหรือผู้นำคนไหนอย่างเฉพาะเจาะจงก็สำคัญยิ่ง ที่จะทำให้การตัดสินใจใช้ความรุนแรงกับเพื่อนร่วมสังคมการเมืองเป็นไปได้ยากขึ้น

วันอาทิตย์ที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2553

วันสตรีสากล – วันเมียหลวงแห่งชาติ

วันที่ 8 มีนาคมของทุกปีเป็น "วันสตรีสากล" แต่สำหรับหลาย ๆ คนในสังคมไทยวันที่ 8 มีนา กลายเป็น "วันของหญิงดี" หรือ "วันเมียหลวงแห่งชาติ"

การพูดถึงประเด็นผู้หญิงในเวลาที่สื่อกระแสหลักในบางสังคมได้ประกาศมรณกรรมของสตรีนิยมและการเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุคหลังสตรีนิยม ดูเชยเฉิ่มอย่างไรอยู่ แต่คำถามที่น่าคิดก็คือผู้หญิงในสังคมไทยเป็นสุขดีกับตำแหน่งแห่งที่ความเป็นหญิงของตนเองหรือไม่ ความเท่าเทียมตามกฎหมายได้แก้ปัญหาอะไรบ้างหรือได้สร้างปัญหาอะไรใหม่

เมื่อผู้คนมองมาหาคำตอบเพื่อความเข้าใจประเด็นผู้หญิงจากแวดวงนักคิดและนักเคลื่อนไหว ก็ยิ่งงงหนักเข้าไปอีก เพราะดูเหมือนจะพูดกันคนละเรื่องอย่างเมามัน ทำให้พาลถูกนินทาว่าเพราะความเป็นหญิงเลยทำให้ทะเลาะเบาะแว้งกันเหมือนแมวกัดกันเช่นนี้

อันที่จริงสตรีนิยมไม่ได้สอดคล้องเป็นเนื้อเดียวกัน แต่ประกอบไปด้วยความคิดและแนวทางที่แตกต่างหลากหลาย แต่คนมักเข้าใจว่าสตรีนิยมพูดเรื่องผู้หญิงแบบแคบ ๆ

ประเด็นผู้หญิงก็ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นแม่ เมีย และการเลี้ยงลูก แม้ว่าเรื่องเหล่านี้จะคือโลกทั้งโลกของผู้หญิงจำนวนมาก

ความแตกต่างหลากหลายของผู้หญิงเป็นเรื่องที่พูดกันอยู่ในแวดวงวิชาการ แต่สังคมไม่ได้รับรู้ว่าผู้หญิงแตกต่างกันอย่างไร และความต่างนี้นำไปสู่อะไร

เวลาฟังคนพูดถึงปัญหาผู้หญิงในวัน "เมียหลวงแห่งชาติ" แล้ว ผู้หญิงหลาย ๆ คนตั้งคำถามว่าแล้วมันเป็นเรื่องของฉันตรงไหน ไม่เห็นจะเกี่ยวเลย ทำไมต้องเอาผู้หญิงชั้นกลางค่อนสูงมานำเสนอวิธีการจัดการกับบทบาทความเป็นแม่เมียและการทำงานนอกบ้าน ในขณะที่ปัญหารุมเร้าของผู้หญิงกลุ่มอื่น ๆ ต่างไป ไม่ว่าจะเป็นปัญหาปากท้องและความยากจน ไปจนถึงความทุกข์ยากอันเนื่องมาจากกติกาของเพศวิถี

ไม่น่าแปลกที่หลาย ๆ คนจะเข้าใจไปได้ว่านักสตรีนิยมคือเมียหลวงหวงผัว เพราะนั่นคือภาพที่ได้เห็นจากกิจกรรมวันสตรีสากล และที่สื่อนำเสนอ

ผู้หญิงมองโลกและมีประสบการณ์ความเป็นหญิงต่างกันได้ เพราะความต่างของชนชั้น ความเชื่อ วิถีชีวิต รวมทั้งวัยที่ต่างกัน แล้วใครจะพูดแทนคนอื่นได้

ผู้หญิงพูดไม่เหมือนกันหรือทะเลาะกันไม่ได้เป็นอาการเฉพาะของความเป็นหญิง แต่เป็นธรรมดาของการอยู่ในสังคมที่ตำแหน่งแห่งที่ต่างกันเห็นโลกต่างกัน

น่าจะมีเวทีวันสตรีสากลหลาย ๆ เวที วงเล็กวงน้อยที่ผู้หญิงได้มีโอกาสคิดถึงประเด็นที่สำคัญสำหรับเธอแต่ละคน และได้ฟังคนอื่นที่ไม่เหมือนตัวเองมากกว่าจะพูดถึงหรือนำเสนอประเด็นผู้หญิงอย่างแคบ ๆ ที่กีดกันผู้หญิงจำนวนมาก...

วันพุธที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553


Transgendering – การข้ามเพศ

การข้ามเพศ (Transgendering) เป็นปรากฏการณ์ในระบบความเชื่อที่แบ่งมนุษย์ออกเป็นเพียง 2 ประเภทคือ ชายหรือหญิงเท่านั้น โดยการแบ่งดูจากอวัยวะเพศ

กระบวนการกล่อมเกลาปลูกฝังที่ต่อเนื่องตลอดชีวิต ทำให้คนที่ถูกแบ่งชนิดตามอวัยวะเพศ กลายเป็นผู้ชายหรือผู้หญิงตามลักษณะที่สังคมเชื่อมโยงเพศสภาพ

แต่มีคนจำนวนไม่น้อยที่ไม่พอใจกับเพศสภาพที่ตัวเองถูกจัด และเลือกที่จะข้ามไปแสดงออกหรือดำเนินชีวิตของอีกเพศสภาพหนึ่งที่ตัวเองพอใจมากกว่า

การข้ามเพศเป็นไปได้ในระดับต่าง ๆ กัน ตั้งแต่การแต่งกาย หรือแสดงออกด้านกิริยามารยาทของอีกเพศสภาพ ไปจนถึงการอาศัยแพทย์เปลี่ยนอวัยะเพศให้

การข้ามเพศจึงมีความหลากหลายมาก ไม่ต่างจากเรื่องอื่น ๆ ที่ซับซ้อน ยากที่จะพูดเป็นเสียงเดียวกันได้ว่าคนข้ามเพศต้องการอะไร

ต.ย. การข้ามเพศ การแต่งกายและ/หรือใช้ชีวิตของเพศสภาพเป็นครั้งคราวหรือเป็นส่วนใหญ่ โดยไม่ได้ผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะเพศ บางคนก็เลือกจะเปลี่ยนเพศ

คุยเรื่องความหลากหลายทางเพศ ทำไมต้องมาสรุบเรื่องการเปิดตัว// การเปิดตัวถูกมองว่าเป็นการยมอรับตัวเอง และมาตรวัดเสรีภาพของสังคม

การเปิดตัว (Coming Out) ของคนที่มีความหลากหลายทางเพศมีความหมายต่างกันในแต่ละสังคม ในบางที่เป็นเรื่องยากเพราะค่านิยมของคนในสังคม

ในบางสังคมการเปิดตัวอาจทำให้ถึงตายได้ แต่คนไทยหลายกลุ่มเรียกร้องให้คนที่ต่อสู้ในประเด็นนี้ต้องเปิดเปลือยตัวตนทางเพศของตัวเอง

การเปิดตัวของแต่ละคนมีปัจจัยเฉพาะที่อาจไม่ได้เป็นเพียงเรื่องการยอมรับตัวเอง เช่นความรู้สึกของครอบครัว ฯลฯ

แต่การเปิดตัวได้เมื่ออยากเปิดก็สะท้อนความอดกลั้นต่อความต่างของสังคม และ/หรือความสามารถในการคุ้มครองพลเมืองของรัฐ

การจะเข้าใจความหลากหลายทางเพศได้ ต้องมองเห็นความหลากหลายในความหลากหลาย และความเฉพาะเจาะจงของแต่ละเรื่องในแต่ละบริบท เหมารวมไม่ได้

วันจันทร์ที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2553

อกหัก – รักร้าว

ดิฉันมักจะถูกขอให้บรรยายหรือร่วมอภิปรายในประเด็นเพศวิถีอยู่บ่อย ๆ บางครั้งก็เป็นเวทีวิชาการ แต่หลายหนเป็นการอบรมให้ความรู้คนหลายอาชีพ อย่างหลังนี่พูดลำบากเพราะประมาณไม่ค่อยได้ว่าคนฟังเป็นอย่างไร ต้องพูดอย่างไรให้รู้เรื่อง แต่เมื่อทำต่อเนื่องมาได้ระยะหนึ่งก็เห็นได้ว่าเรื่องแบบนี้ไม่ยากนักหรอก และมักจะได้เรียนรู้จากการแลกเปลี่ยนหรือคำถามของผู้คน หลายครั้งก็สวมวิญญาณ Lilith พูดและตอบคำถาม

อย่างหนึ่งที่เห็นได้ก็คือชนชั้นกลางไทยไม่ค่อยจะมีที่ระบายทุกข์ว่าด้วยความรักความสัมพันธ์นัก และต้องการคนฟังที่พร้อมจะโอบอุ้มใจของเธอและเขา

ทุกเวทีที่ไปพูดเรื่องเพศวิถี จะต้องมีคนที่ไม่เคยเจอกันมาก่อน เข้ามาเล่าความทุกข์เกี่ยวกับความสัมพันธ์หรือเพศวิถีของเธอ/เขาให้ฟัง อย่างวันนี้ที่โคราชมีคำถามเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ฝ่ายหญิงอายุมากกว่าผู้ชาย 5 ปี พ่อแม่ผู้ชายพยายามกีดกัน ผู้ชายก็เชื่อฟังพ่อแม่ เลยเลิกกับผู้หญิงไปแล้วก็กลายเป็นคนสำมะลเทเมาเพราะอกหัก ส่วนผู้หญิงก็ไล่ตามไล่จิกเพราะไม่ยอมให้ผู้ชายทิ้งไป ผู้หญิงถามว่าพ่อแม่ควรจะกีดกันเช่นนี้หรือ

คำตอบของดิฉันคือ บางทีคนต้องเรียนรู้ที่จะจัดการกับความผิดหวังของตนเอง เพราะเราไม่สามารถจะสมหวังทุกครั้งที่มีความรัก (แต่ส่วนใหญ่จะแห้วมากกว่า)

หลายคนไม่สามารถที่จะจัดการกับความรู้สึกผิดหวังของตัวเองได้ ก็เลยทำร้ายตัวเองและคนที่รัก กรณีชายหญิงต่างวัยคู่นี้น่าสงสัยไปได้ว่า ทั้งสองยังรักกันอยู่ไหม เพราะการไล่ล่าตามจิกของฝ่ายหญิงด้วยความโกรธแค้นอาจบั่นทอนความรู้สึกดี ๆ ที่มีต่อกันไปจนหมดแล้ว

โจทย์คือการมองให้เห็นเมื่อความสัมพันธ์จบลง หรือเมื่อไรควรจะปล่อยมือจากการเกาะกุมเกี่ยวพันกับคนที่เรารักเพราะทุกสิ่งทุกอย่างสุดทางของมันแล้ว และอยู่กับความไม่สมหวังนั้นให้ได้

เจ้าของคำถามเกิดอาการเหมือนจะคุมสติไม่อยู่ในช่วงปลาย ๆ ที่เธอเล่าเรื่อง ไม่รู้ว่าคำตอบให้ปล่อยมือและจัดการกับความรู้สึกผิดหวังของเธอเอง จะเป็นประโยชน์กับเธอบ้างไหมนะ

หลวงพี่กิตติศักดิ์ กิตติโสภโณ ได้เมตตามาช่วยตอบประเด็นนี้ว่า

"ความรัก" ระหว่างบุคคล เป็นทั้งเรื่อง "ส่วนตัว" และ "ส่วนรวม" ด้านหนึ่งเป็นเรื่องด้านใน เป็นเรื่องจิตวิญญาณ ขณะที่อีกด้าน(หรือหลายๆ ด้าน)เป็นปฏิสัมพันธ์ ระหว่าง "ผู้รัก" กับอะไรต่อมิอะไรภายนอก...

ความซับซ้อนขนาดนี้คงไม่ใช่เรื่องง่าย ที่ใครจะบริหารจัดการด้วยสมอง หรือด้วยความรู้สึกล้วนๆ เพียงด้านเดียว จึงง่ายที่ความเปราะบางอยู่แล้วเช่นนี้จะแตกร้าว หรือแตกสลายไป

ปัญหาที่ตามมาคือจะทำอย่างไรกับสิ่งที่เหลืออยู่ คือ..ตัวเอง(กับสิ่งอื่นๆ)นั่นเอง โดยที่ไม่มีอีกฝ่ายอีกแล้ว...

ในแง่พุทธ ต้องเริ่มจากการระลึกรู้(สติ)ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นกับเรา และเราเข้าใจว่าอย่างไร(ปัญญา) เพื่อลำดับต่อไปจะตามมา ว่าเราจะวางท่าทีกับปรากฏการณ์ที่เกิดอย่างไร(วิปัสสนา) "ให้ทุกข์น้อยที่สุด" โดยที่ "ไม่ทำร้าย" ทั้ง "ตนเอง" และ "ผู้อื่น"

การเข้าใจความรักเป็นเรื่องไม่ง่าย เช่นเดียวกับการเข้าใจบริบทกลไก และความ สัมพันธ์-สัมพัทธ์ ของความรัก นอกจากนั้นในขณะที่ "กำลังรัก" ก็คงไม่ง่าย ที่จะมีสติเพียงพอสมบูรณ์พร้อม(ความรักเป็นเหตุหนึ่งให้เผลอสติโดยง่าย)

ก่อนจะรัก ระหว่างที่กำลังรัก หรือกำลังที่จะเลิกรัก จึงควรอยู่ด้วยสติและปัญญา โดยฝึกตนเอง เตรียมตนเองไว้พอสมควร..ก่อนหน้านั้น

เมื่อไหร่ที่ระบบการศึกษาจะช่วยมนุษย์ โดยสอนให้รักตนเองและผู้อื่นอย่างเหมาะควร เพื่อมนุษย์จะทุกข์น้อยลง?

ประเด็นนี้แลกเปลี่ยนกันใน facebook เห็นว่าน่าจะได้อ่านกันในวงกว้างด้วย เลยเก็บมาฝาก แล้วจะเล่าเรื่องประเด็นอมตะที่ถูกถามอยู่เสมอเรื่องการถูกนอกใจ ถ้าอยากอ่านก็มาเมนต์ให้รู้ด้วยนะ

วันจันทร์ที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2552

Romantic Fool

คุณทำอะไรได้บ้างเพื่อความรัก

บางคนคงจะตอบในใจว่า ขึ้นอยู่กับรักใคร ถ้าเป็นรักตัวเองละก็ ทำทุกอย่างได้อยู่แล้วใช่ไหม แต่ถ้าทาร์เก็ตของความรักเป็นคนอื่นที่ไม่ใช่ตัวคุณเองล่ะ คุณยินดีจะทำอะไรให้เขาหรือเธอบ้าง

เชื่อไหมว่ามีคนจำนวนไม่น้อยที่ทำอะไรได้ทุกอย่าง สละได้แม้เกียรติยศชื่อเสียง การงานอาชีพ หรือแม้แต่ครอบครัว พ่อแม่อันเป็นที่รัก เพื่อคนที่รัก ซึ่งดูจะสำคัญที่สุดและมาก่อนอะไรทุกอย่างในโลกนี้ ไม่ว่าจะเหน็ดเหนื่อยหรือเจ็บปวดแค่ไหนก็ยอมได้ คุณ ๆ คนอ่านบางคนอาจจะรู้สึกมหัศจรรย์กับความเป็นผู้ให้และทุ่มสุดตัวของคนหลายคนว่าอะไรจะขนาดนั้น เพราะตัวเองไม่เคยเป็นฝ่ายให้ใครเลย ชอบแต่จะรับ ขณะที่คนมีอาการเช่นนี้คงไม่ประหลาดใจเลย และออกจะเจ็บลึก ๆ เมื่อคิดถึงเรื่องทำนองนี้ด้วยซ้ำ

หนุ่มน้อยรายหนึ่งเรียนหนังสืออยู่แถวบางนา แต่ไปหลงรักสาวไกลขนาดต้องขับรถข้ามไปถึงสามจังหวัด เพราะโรงเรียนของสาวน้อยเธออยู่ไกลถึงปทุมธานี เพื่อความรักหนุ่มจึงยอมโดดเรียนและเบี้ยวนัดเพื่อนฝูงเพื่อจะไปรับไปส่งและใช้เวลากับสาวน้อยของเขาทุกวัน เอาเป็นว่าเวลาของเขาทั้งหมดยกให้เธอคนเดียว หรือเธอมาก่อนเสมอ

หนุ่มน้อยขับรถข้ามจังหวัดไปมาเช่นนี้อยู่เป็นแรมปีจนทั้งสองฝ่ายเรียนจบ โดยระหว่างเรียนหนุ่มก็จุนเจือสาวน้อยในเรื่องเงิน ๆ ทอง ๆ ไปด้วย เพราะฝ่ายสาวฐานะทางบ้านไม่ค่อยดีนัก เมื่อเรียนจบก็ยังช่วยส่งเสียสาวสุดที่รักให้ได้เรียนต่อ และยังดูแลไม่ให้เธอต้องยากลำบากด้วย แบบว่าพี่มีแต่ให้ยังไงยังงั้น

แต่สาวน้อยคนนี้เธอดูจะแปลก ๆ อยู่นะ เธอไม่ค่อยจะรักษาน้ำใจหนุ่มของเราเลย ทั้งดุทั้งด่าและงอนสุดฤทธิ์สุดเดชเมื่อไม่ได้อย่างใจ ดูเหมือนไม่ค่อยรักหนุ่มผู้แสนดีคนนี้ เลยทำให้หนุ่มน้อยของเราต้องคั้งคำถามในใจหลายครั้งหลายหน

เวลาผ่านไปอีกไม่นานนัก หนุ่มน้อยของเรา (และเพื่อน ๆ ที่คอยลุ้นอย่าง Lilith) ก็ได้คำตอบ เมื่อสาวน้อยเธอสารภาพว่าไม่ได้รักหนุ่มพ่อพระคนนี้หรอก และตั้งใจว่าจะแต่งงานกับคนที่เธอรัก (ตัวจริง) หลังจากจบปริญญาโทแล้ว

หนุ่มของเราแทบจะกระอักเลือดเลยทีเดียว เพราะยอมทุ่มทั้งเงิน เวลา และความรู้สึกอยู่หลายปี Lilith เห็นใจหนุ่มคนนี้เป็นที่สุด แต่ก็อดถามให้สะเทือนใจไม่ได้ว่า ทำไมถึงได้ทุ่มเทอย่างไม่ยั้งไม่เผื่อขนาดนั้น ดูไม่ค่อยฉลาดเท่าที่ควรเลยนะเธอ หนุ่มน้อยคนนี้ตอบด้วยการยกนิยามของความรักที่ว่า ความรักคือการให้ และเมื่อรักแล้วก็ต้องให้อย่างเต็มที่โดยไม่หวังอะไรตอบแทน

คำตอบแบบนี้ ฟังแล้วทั้งเอียนทั้งทะแม่ง ๆ อย่างไรอยู่ Lilith เลยถามต่อว่า หนุ่มน้อยของเราทุ่มเททุกอย่างโดยไม่หวังอะไรตอบแทนเลยจริง ๆ หรือ หนุ่มน้อยผู้แสนดีบอกอย่างจริงใจว่า ไม่จริงหรอก พูดให้ฟังดีไปยังงั้นแหละ จริง ๆ แล้วหวังจะให้เขารักตอบน่ะสิ ถึงได้เจ็บจนแทบชักขนาดนี้

ไม่น่าเชื่อว่าความรักโรแมนติกเวอร์ชั่นที่ละครและนิยายหวานแหววแบบเน่า ๆ ช่างมีอิทธิพลกับความคิดความเชื่อของเราอย่างมากมายมหาศาลจริง ๆ คุณคนอ่านหลาย ๆ คนก็เชื่อเหมือนหนุ่มน้อยของ Lilith ไม่ใช่หรือว่า ความรักคือการให้ และเมื่อคุณรักใครแล้วก็ยอมให้ได้ทุกอย่างเหมือนกัน

หลายครั้งที่อ่อนล้าจากการเป็นผู้ให้แบบทุ่มเทสุดตัวสุดใจ คุณ ๆ บางคนอาจต้องถามตัวเองว่านอกจากความรักจะทำให้เราตาบอดแล้ว ยังทำให้เราโง่เง่าได้เพียงนี้เชียวหรือ เพราะการให้ของเราไม่ได้รับการตอบสนองที่ทำให้เราเป็นสุข แต่กลับทำให้เราต้องผิดหวังและเจ็บช้ำ ยิ่งโดนเข้าหลาย ๆ ครั้งก็ยิ่งตั้งคำถามกับนิยามที่ว่า ความรักคือการให้ ว่าถ้าให้อย่างเต็มที่แล้วได้แต่ความผิดหวังและเจ็บปวด จะให้ไปทำไมกัน นอกจากจะมีความสุขกับการทำร้ายตัวเอง

การให้โดยไม่หวังอะไรตอบแทนนี่เป็นอีกเรื่องหนึ่งของโลกนี้ที่พูดง่าย แต่ทำยากเป็นที่สุด ที่เป็นและทำกันอยู่ในชีวิตนั้นเป็นอีกทางหนึ่งต่างหาก เพราะเราหวังจะได้ความรู้สึกดี ๆ ตอบจากคนที่เรารัก เราจึงทุ่มเทและยินดีเป็นฝ่ายให้กันอย่างเป็นบ้าเป็นหลัง ยิ่งบางคนเชื่อด้วยว่า รักแท้เอาชนะได้ทุกอย่าง เลยยิ่งไปกันใหญ่ เพราะคิดว่าการทุ่มสุดตัวน่าจะทำให้ตัวเองได้อย่างที่หวัง

ความรักอาจจะเอาชนะอะไรได้หลายอย่าง รวมทั้งชนะใจคนบางคนที่ไม่รักเรา แต่ก็มีหลายกรณีที่ความรักเป็นฝ่ายแพ้ และคนที่ไม่รักเราอย่างไร ก็ไม่รักเราอยู่อย่างนั้น ไม่ว่าเราจะทุ่มเทให้มากมายขนาดไหน แต่เพราะเราเอานิยามความรักคือการให้มาปนกับความเชื่อในความยิ่งใหญ่ของความรัก เลยทำให้หลายคนออกอาการ romantic fool ที่ดูเหมือนตาบอด ทุ่มเททุกอย่างได้เพื่อความรัก เหมือนที่มีคนเคยเปรียบเปรยว่า เส้นแบ่งระหว่างความรักแท้และความโง่อย่างบัดซบนั้นช่างบางแสนบาง จนบางครั้งดูเหมือนทั้งสองอย่างปนเปเป็นเรื่องเดียวกัน

ลองมาตั้งต้นคิดใหม่ทำใหม่กันดีกว่า ลองถามตัวเองให้ดี ๆ และตอบตัวเองให้ได้ว่า คุณสามารถให้โดยไม่หวังอะไรตอบแทนได้จริงหรือ คุณยินดีที่เห็นคนที่รักเป็นสุข ไม่ว่าคุณจะเป็นทุกข์มากแค่ไหนจริงหรือ หรือว่าคุณเองก็ต้องการให้คนคนนั้นรักตอบ แบบว่าคุณรู้สึกต่อเขาอย่างไร ทุ่มเทให้มากแค่ไหน ก็อยากให้เขารู้สึกแบบเดียวกันนั้นกับคุณบ้าง

ถ้าคุณอยากได้ความรักตอบแทนจากการให้และการทุ่มสุดตัวของคุณ ก็อาจจะต้องมีอการเผื่อใจไว้บ้างในกรณีที่เรื่องราวมันไม่ออกมาอย่างใจ นี่ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่พูดง่ายทำยากเหมือนกัน เอาเป็นว่าของอย่างนี้มีความเสี่ยงและไม่แน่นอนสูงมากนะ เรามีโอกาสจะได้ความรู้สึกดี ๆ ตอบ และอาจจะไม่ได้อะไรเลยเช่นกัน คนที่เคยผ่านประสบการณ์อย่างนี้ เขาบอกว่า บางที่ก็ต้องดูคนที่เป็นเป้าหมายของการทุ่มด้วยเหมือนกัน คนที่ทุ่มแล้วสมหวังก็เพราะเปาหมายของเขามีท่าทีตอบรับอยู่บ้างแล้ว แต่คนที่เขาไม่มีทีท่านี่สิออกจะลำบาก เพราะโอกาสไม่สมหวังดูจะสูงกว่า คุณยอมรับได้หรือเปล่าว่าความพยายามของคุณจะนำไปสู่ผลได้ทั้งสองทาง ไม่สมหวังก็ผิดหวัง

ความจริงที่เชื่อกันว่าความรักคือการให้ก็ไม่ใช่เรื่องเสียหายนักหรอก ถ้าเราบอกตัวเองได้ว่าเมื่อไรจะหยุดให้หรือหยุดทุ่ม ปัญหาของ romantic fool ก็คือ เขาและเธอไม่รู้หรือไม่ยอมรับว่า เมื่อถึงจุดหนึ่งแล้วต้องหยุดทุ่มเสียที เพราะการเป็นฝ่ายให้ไปเรื่อย ๆ นั้นทำให้เกิดผลเสียทั้งต่อตัวเขาเองและคนที่เกี่ยวข้องได้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทางวัตถุหรือจิตใจ

ที่แย่ไปกว่านั้นคือ romantic fool อาจโชคไม่ดีไปเจอคนที่นอกจากจะไม่รักแล้วยังหาประโยชน์จากเขาหรือเธอเสียอีก เหมือนที่หนุ่มน้อยผู้แสนดีของ Lilith เจอเข้านั่นไง คุณ ๆ บางคนอาจคิดว่าการหาประโยชน์แบบนี้เป็นการหลอกกันอย่างเลือดเย็น แต่ก็อย่าลืมว่า ความพยายามทุ่มเทและยินดีให้นี้เองเป็นจุดอ่อนให้เขาฉวยโอกาสเอาได้ เราเองก็เต็มใจอยากให้อยากทุ่มอยู่แล้วนี่ ความโชคร้ายนี้เองที่ทำให้ romantic fool ต้องเจ็บปวด แต่หลายคนก็ไม่ยอมเข็ดหรือหยุดการทุ่มนั้นหรอกนะ

การให้อย่างไม่มีขอบเขตแบบนี้ทำให้ romantic fool ต้องเดือดร้อนหรือสูญเสียมากมาย ไม่แต่เฉพาะทรัพย์สิน เงินทองและเวลา ยังเป็นเรื่องของความรู้สึกคนรอบข้าง เช่น พ่อแม่ พี่น้อง เพื่อนฝูง เมื่อ romantic fool ทุ่มเทให้คนรักจนมองข้ามความรู้สึกของคนที่รักตน หลายคนเสียงานเสียการ บางคนสูญเสียความน่าเชื่อถือหรือชื่อเสียง

สาว ๆ หลายคนอยากให้ชายหนุ่มของตนรักไม่หนีไปไหน ถึงกับยอมมีอะไรกับหนุ่มคนนั้นโดยไม่มีการป้องกัน (เรื่องนี้เป็นอีกเรื่องที่ต้องคุยกันยาวอีกเหมือนกัน) หลายครั้งที่การทุ่มสุดตัวแบบนี้ไม่สามารถเหนี่ยวรั้งหนุ่มไว้ได้ แถมสาวน้อยหลายคนได้ของแถมที่ตัวเองไม่ต้องการ เช่น ท้องโดยไม่ตั้งใจ กลายเป็นปัญหาใหม่ให้ต้องคิดและตัดสินโดยลำพัง บางคนติดโรคผ่านการร่วมเพศ อย่างกามโรคหรือเอดส์ ที่ความเสียหายอาจทำให้ต้องสูญเสียชีวิตได้

เพราะอย่างนี้คุณ ๆ ที่ชอบออกอาการ romantic fool ทั้งหลายจึงควรนึกถึงอะไรหลายอย่าง นอกจากจะต้องยอมรับว่าเรามีโอกาสผิดหวัง ไม่ว่าจะทุ่มมากมายแค่ไหน และคงต้องหยุดคิดเป็นระยะว่าถึงจุดที่จะถอยหรือยัง ของ (หรือคน) ที่ไม่ใช่ ทำอย่างไรก็ไม่ได้มาหรอกนะ

เมื่อรู้สึกว่าถึงเวลาถอยดีกว่า ก็คิดเสียว่าเราได้ทำดีที่สุดแล้ว บังเอิญผลลัพธ์ที่ออกมาไม่เป็นอย่างใจเราเท่านั้น เอาไว้ลองดูใหม่คราวต่อไปก็แล้วกัน...

วันอังคารที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2552

The Dream

คุณเชื่อไหมว่ามี “เนื้อคู่” ของคุณรอคุณอยู่ ณ ที่แห่งหนึ่งในโลกนี้ แล้ววันหนึ่งคุณทั้งสองจะได้พบกัน และใช้ชีวิตคู่อย่างเป็นสุข ชนิดถือไม้เท้ายอดทอง กระบองยอดเพชร อย่างที่ผู้หลักผู้ใหญ่มักจะอวยพรคู่บ่าวสาวในงานแต่งงานแบบไทย ๆ

เราโตมากับ “ความฝัน” แบบนี้ เราได้ยินได้ฟังเรื่องทำนองนี้ซ้ำ ๆ จากนิทาน นิยาย หนังโรง หนังทีวี ที่มักจะจบด้วยฉากพระเอกนางเอกที่ดูดีเหมาะสมกันทั้งรูปโฉม ความเก่ง และความดีงาม ได้สมหวังในความรักอันสมบูรณ์แบบ เรื่องราวแบบเดิม ๆ นี้ถูกเล่าซ้ำ โดยอาจจะเปลี่ยนรายละเอียดของพระเอกนางเอกไปบ้าง แต่ดูแล้วหวานสนิทจนต้องเคลิ้ม แล้วถึงกับเชื่อย่างจริงจังว่า วันหนึ่งเราจะเจอคู่ของเราบ้าง เมื่อวันนั้นมาถึงเราคงจะเป็นสุข ไม่แพ้พระเอกนางเอกในนิทานหรือนิยายเลยทีเดียว

ฉากในความฝันของเราออกมาคล้าย ๆ กันทำนองนี้ว่า ในวันที่สวยงามวันหนึ่งเราจะเจอ “Mr. Right” หรือ “Miss Right” ที่เพียงได้สบตาก็เหมือนมีกระแสไฟฟ้าอย่างอ่อน ๆ วิ่งพล่านไปทั่วร่าง โลกที่เคยมืดมนอึมครึมก็พลันสดใส ราวกับความทุกข์นานาของมนุษยชาติได้จบสิ้นลง จิตใจที่แห้งผากก็พลันอิ่มเอม ณ เวลานั้นเราได้รู้ทันทีว่าคนนี้แหละ ใช่เลย และก็สิ้นสุดการแสวงหาเสียที ต่อจากนี้ไปชีวิตของเราจะสมบูรณ์และ “เต็ม” ไม่ว่างเปล่าอีกต่อไป (อ่านแล้วพยายามรู้สึกหวานซึ้งหน่อยนะ บังเอิญ Lilith ก็ไม่ค่อยถนัดเขียนอะไรโรแมนติกเสียด้วย ถนัดแต่อะไรโหด ๆ น่ะ)

แต่ในชีวิตจริงของเรา อะไร ๆ มันไม่ยักง่ายอย่างในความฝัน ไม่มีใครมีชีวิตรักเรียบง่ายแบบนั้นสักคน หลายคนมีประสบการณ์ของการพบรักแล้วก็เลิกกันไปหลายครั้งหลายหน เหมือนนิยายเรื่องยาวที่มีทั้งรักเศร้าเคล้าน้ำตา หรือเป็นการผจญภัยที่น่าตื่นเต้นปนกับโศกนาฎกรรมใหญ่เล็กต่าง ๆ นานา ที่จะว่าไปแล้วมันหยดกว่าละครทีวีเสียอีก

สาวน้อยและสาวไม่น้อยจำนวนมากบอกว่า ในชีวิตนี้เจอแต่ “Mr. Wrong” ให้ต้องปวดหัวและปวดใจแล้วก็จบสิ้นกัน เพื่อจะเจอ “Mr. Wrong” คนต่อไป วนเวียนเป็นแพทเทิร์นซ้ำซากอยู่อย่างนี้ บางคนไม่เจอใครเลยทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น “Mr. Right” หรือ “Mr. Wrong” มีแต่ความว่างเปล่าที่ดูเหมือนจะไม่มีที่สิ้นสุด ไม่ว่าชีวิตของเราจะเป็นแบบไหน ดูเหมือนความฝันของเราจะไม่เป็นจริงเสียที น่าเศร้าปนสมเพทตัวเองจริง ๆ

คำอธิบายที่ Lilith ได้ยินได้ฟังมักจะเป็นประมาณนี้ พวกที่เจอหนุ่มโหดปนเลวมักจะโทษตัวเองว่าไม่รู้จักดูคนให้ดี ปล่อยให้ความหน้ามืดหรือความหลงเข้าครอบงำจนเห็นซาตานเป็นเทพบุตร บางคนที่เกิดอาการซวยซ้ำซาก เจอแต่คนผิดมาทั้งชีวิต ก็โทษเวรกรรมที่ทำมาแต่ชาติปางก่อนทำให้ไม่มีโชคในเรื่องความรัก (เอ... แต่กรรมแบบนี้แก้กันได้ไม่ใช่เหรอ???) คิดได้อย่างนี้ก็ดีเหมือนกัน สบายใจดี

สาวโชคร้ายหลายคนโทษตัวเองว่าไม่ดีหรือบกพร่อง ทำให้หาแฟนไม่ได้ หรือหาได้ก็ค่อนไปทางเลวสุดขีด คำอธิบายแบบนี้ทำให้เจ้าดัวอมทุกข์และต้องดิ้นรนเพื่อจำทำให้ตัวเองน่าสนใจ ดึงดูดใจชาย คิดแล้วก็เหนื่อยแทน แต่เข้าใจได้ว่าความพยายามที่เห็นเป็นเพราะเจ้าตัวเขายังมีหวัง

ในขณะที่บางคนก็โกรธแค้น “Mr. Wrong” และมองว่าเป็นเพราะผู้ชายไม่ดีไม่เข้าท่า ทำให้เราต้องลำบากเดือดร้อน เพราะผู้ชายไม่อ่อนไหวต่อความรู้สึกของผู้หญิง หรือมีความแตกต่างจากผู้หญิงมากจนสื่อสารกันไม่รู้เรื่อง (เป็นคำอธิบายแบบ “ผู้ชายมาจากดาวอังคาร ผู้หญิงมาจากดาวศุกร์” ไง) หรือบางคนก็ไม่ได้เรื่องจริง ๆ ไม่มีความรับผิดชอบ เอาแต่ได้ และเราก็โชคร้ายบังเอิญมาเจอคนแบบนี้เข้า ก็เลยต้องลำบากแบบนี้แหละ แต่พวกเธอเหล่านี้ก็ยังเชื่อว่า สักวันจะหมดทุกข์หมดโศก โขคดีเสียที ที่ผ่านมานั้นยังไม่ใช่คู่แท้ เลยต้องแคล้วคลาดกันไป แต่ถ้าได้เจอเนื้อคู่ ก็จะไม่ต้องเจอกับปัญหาหรือความยากลำบากเกี่ยวกับเรื่องทำนองนี้อีกแล้ว

ที่ผู้คนยังพากันยึดมั่นกับความฝันเวอร์ชั่นเดียวแบบนี้ อาจเป็นเพราะโลกนี้ออกจะอยู่คนเดียวได้ยาก เราถูกบังคับให้ต้องอยู่กันเป็นคู่ เพราะใคร ๆ ในสังคมนี้ก็อยู่เป็นคู่กันทั้งนั้น และอะไรต่ออะไรที่คนเขาทำกันก็ไม่ค่อยเอื้อต่อการทำคนเดียวนัก ไหนจะความเหงาสุด ๆ ที่ไม่เข้าใครออกใครอีก การไม่มีคนอยู่ด้วยจึงเป็นเรื่องยาก ทำให้คนยึดติดอยู่กับความฝันว่า วันหนึ่งเราจะเจอหนึ่งเดียวคนนั้นของเรา

น้อยคนนักที่จะหันไปพิจารณาว่า สิ่งที่เราฝันนั้นเป็นจริงได้ยาก จะมีมนุษย์คนไหนในโลกนี้ได้อย่างใจเราไปทุกอย่าง ตัวเรายังทำให้ตัวเองไม่พอใจได้ในหลายเรื่องหลายเวลาเลย คนที่เราเล็งว่าจะเป็น “คนนั้น” ของเรา อาจมีหลายอย่างไม่ถูกใจ แต่ก็มีอีกหลาย ๆ อย่างที่ดีด้วยเช่นเดียวกัน คงต้องหักกลบลบหนี้เอาเองว่าพอไหวหรือเปล่า หรือจะผ่านไปป้ายหน้า

คนประเภท “The One” หรือหนึ่งเดียวคนนี้มีอยู่ก็แต่ในความฝันของเราเท่านั้น คนที่เดินไปเดินมาในโลกรอบตัวอาจจะดูเหมือนที่เราฝันไว้ แต่เขาหรือเธอก็เหมือนได้ในบางเวลาหรือบางแง่มุมเท่านั้น Mr. Right เป็น Mr. Right ได้บางเวลา แต่อีกหลาย ๆ เวลาก็กลายเป็น Mr. Wrong ไปได้เหมือนกัน

นี่ไม่ได้กำลังบอกให้ลดเสป็คลงหรอกนะ แต่คนที่เราคิดว่าน่าจะเป็นคนที่เราเฝ้าคอยมาทั้งชีวิต เขามีแง่มุมต่าง ๆ ที่ประกอบขึ้นมาเป็นตัวเขาอย่างสลับซับซ้อน ถ้าจะให้ดีก็น่าจะมองเขาให้เต็ม ๆ ตาว่าเขาเป็นอย่างไร พอจะมีอนาคตบ้างหรือเปล่า แทนที่จะหลับหูหลับตายึดภาพฝันตามความคาดหวังของเราเป็นหลัก ถ้าคุณกำลังทำเช่นนั้น แปลว่าคุณกำลังหลงรักจินตนาการที่คุณสร้างขึ้นเอง ไม่ใช่คนจริง ๆ คนนั้นหรอก สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็คือความผิดหวังอย่างแสนสาหัส เมื่อคนนั้นเขาไม่ได้เป็นอย่างที่เราคาดหวัง

เพราะความฝันเวอร์ชั่นอมตะนิรันดร์กาลบอกเราซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ถ้าคนคนนั้นเป็นคู่แท้ของคุณก็ต้องเข้ากันได้หรือไปกันได้ดีอย่างไม่มีปัญหา ถ้าคุณเชื่อเช่นนั้น คุณกำลังถูกหลอก! ก็คุณกับพี่น้องท้องเดียวกันยังไม่เหมือนกันหรือไม่ถูกกันเลย แล้วคนคนนั้นของคุณเป็นคนอื่นแท้ ๆ จะให้เข้ากันเป๊ะง่าย ๆ เชียวหรือ

ในที่สุดแล้ว ถ้าอยากให้ฝันเป็นจริงก็ต้องใช้เวลาและความพยายามทำความรู้จักคนนั้นในแบบที่เขาเป็น และเรียนรู้ที่จะปรับเข้าหากันตลอดเวลา เพราะคนแต่ละคนรวมทั้งตัวเราด้วยสามารถเปลี่ยนแปลงไปได้ในแต่ละช่วงเวลา แต่ที่น่าเวียนหัวไปกว่านั้นก็คือ จะทำอย่างไรไม่ให้คนใดคนหนึ่งสูญเสียตัวตนไป เพราะยอมตามอีกฝ่ายไปทุกเรื่องทุกอย่าง จนไม่เหลืออะไรเป็นของตนเอง นี่ก็ทรมานไปอีกแบบนะ โดยเฉพาะเมื่อได้ตระหนักในภายหลังว่าการยอมสูญเสียตัวตนไม่ได้ทำให้เป็นสุขหรือผูกพันคนที่ตนเองรักไว้ได้คู่แท้ที่จะอยู่กันได้แบบในความฝันเป็นสิ่งที่เราต้องทำให้เกิดขึ้น ไม่ใช่อะไรที่เกิดขึ้นเองได้ง่าย ๆ

คนที่เคยผ่านเส้นทางอันยากลำบากนี้มาแล้วตั้งข้อสังเกตว่า การมีคู่ไม่ต่างอะไรกับการซื้อลอตเตอรี่ คือคุณอาจจะถูกรางวัลหรือต้องเสียเงินเปล่า ในที่สุดแล้วก็ไม่มีอะไรแน่นอน แม้ว่าจะพยายามกันเต็มที่แล้วก็ตาม

หลายคนที่อ่านมาถึงบรรทัดนี้อาจจะรู้สึกว่า Lilith ลืมคุณไปหรือเปล่า เพราะคุณแสวงหามาทั้งชีวิตก็ยังไม่มีใครให้ได้ออกแรงสร้างความสัมพันธ์ด้วยเลย ไม่ว่าคุณจะเป็นฝ่ายมองข้ามคนอื่น ก็ถูกคนอื่น ๆ มองข้าม ยิ่งเวลาล่วงเลยไปก็ยิ่งน่าสยดสยองว่าอาจจะต้องอยู่คนเดียว ไม่ได้มีชีวิตแบบที่ ‘The Dream’ ให้ภาพไว้เป็นแน่แท้

ถ้าคุณกลุ้มใจเพราะเหตุนี้ ก็ขอให้ลองมองตัวเองดี ๆ ว่าที่คุณกลุ้มและกลัวนั้นเป็นเพราะความต้องการของคุณเองแท้ ๆ หรือเพราะคุณกำลังรู้สึกว่าชีวิตของคุณไม่สอดคล้องกับอภิมหาความฝันที่คนอื่น ๆ เขามีร่วมกันแน่ บางทีการไม่มีจของคุณก็อาจจะเป็นอะไรที่ดีในชีวิตก็ได้ เพราะคุณไม่ต้องดิ้นรนและลงทุนลงแรงเหมือนคนที่พยายามจะให้ความฝันเป็นความจริงก็ได้นะ

เอาเข้าจริงความฝันนี้ก็ไม่ได้เหมาะกับทุกคนหรอก บางทีคุณอาจจะเป็นหนึ่งในคนที่หลุดไปจากพล็อตของความฝันก็ได้ โดยที่ไม่ใช่ความผิดของคุณด้วย แต่เป็นความบกพร่องของความฝันต่างหากที่คับแคบเหลือเกิน และไม่ได้รวมคุณเอาไว้ด้วย
ลองตั้งคำถามกับ ‘The Dream’ บ้าง บางทีชีวิตของคุณจะดีขึ้นและรู้สึกผิดหวังกับสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตน้อยลง เพราะในที่สุดแล้ว คุณอาจจะเห็นว่าเรื่องรักโรแมนติกนี่มันไม่โรแมนติกหรอกนะ กลับเป็นเรื่องยากเสียอีกที่จะรักษามันไว้

และถ้าคุณยังเชื่อว่าความรักทำให้อะไร ๆ ก็เกิดขึ้นได้อย่างง่ายดาย หรือความรักเอาชนะทุกสิ่งทุกอย่างได้แล้วละก็ คุณกำลังฝันอยู่...

(Lilith's Voice, แพรวสุดสัปดาห์)

วันศุกร์ที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2552

เกมรุก VS. เกมรับ

Lilith ไปปิ้งหนุ่มคนหนึ่งเขาหละ ทั้งหล่อทั้งดีมีคุณภาพเลยที่เดียว แต่คุณหนุ่มคนนี้เธอดูจะเฉย ๆ อยู่นะ เห็นกันมาตั้งนานก็ไม่มีที่ท่าอะไรเลย Lilith พยายามจะส่งซิกทุกอย่างทั้งสายตาและคำพูดว่า “ฉันสนใจเธอมากกกกกก….นะ” หนุ่มคนนี้ก็ยังเฉย ๆ อยู่เหมือนเดิม แล้วมันยังไงกันนะ ไม่สนใจเราเลยหรือยังไง จะผ่านเลยไปหาเอาใหม่ดาบหน้าหรือก็เสียด๊าย…เสียดาย… ถ้ายังงั้นลุยเสียเลยดีไหม?

แต่การจีบกันนี่มีกติกาอยู่นะ กติกาข้อแรกคือผู้ชายต้องเป็นฝ่ายเริ่มจีบส่วนผู้หญิงก็สงบนิ่งอยู่ในที่ตั้งรอให้ผู้ชายเขาเป็นฝ่ายรุก ถ้าไม่เล่นตามกติกาก็มีการลงโทษเหมือนฟุตบอลเสียด้วย ทำให้เป็นอะไรที่เล่นยากชะมัด แถมเมื่อไม่สมหวังก็อาจเจ็บลึกปางตาย โอย...ยิ่งคิด ยิ่งน่ากลัวยังไงไม่รู้

เพราะอย่างนี้นี่เองที่ทำให้ Lilith ต้องคิดหน้าคิดหลังแปดตลบอยู่นั่นแหละ ก็ผู้หญิงไม่ควรเป็นฝ่ายเปิดเกมก่อนนี่น่า ขืนทำอะไรสุ่มสี่สุ่มห้าอาจได้เปลี่ยนสปีชี่ส์จากคนกลายเป็นสัตว์ใหญ่ที่มีนอไป คิดๆดูแล้วยอมทำตามกติกาด้วยการนั่งรอให้ผู้ชายเป็นฝ่ายเริ่มต้นจะดีกว่า ปลอดภัยดี แต่สำหรับผู้ชายคนที่เราปิ๊งเขาเฉยๆ และทำท่าว่าจะไม่มีอะไรในกอไผ่กับเรา ซึ่งแปลว่าชายหนุ่มคงไม่เป็นฝ่ายเริ่มก่อนแน่นอน กรณีนี้เราจะทำอย่างไร ถ้าเป็นคุณ คุณจะตั้งมั่นเป็นฝ่ายรับรอการเปิดเกมจากผู้ชายต่อไป หรือจะเป็นฝ่ายกระโดดเข้าสู่เกมอันน่าตื่นเต้นนี้เสียเอง

แนวโน้มของการไม่ได้อย่างใจเมื่อคนที่เราสนใจทำท่าเฉยๆก็คือ เราจะยิ่งโหยหาอยากได้คนที่เราไม่ได้มากขึ้น คนที่ดูดีน่าสนใจอยู่แล้วก็ยิ่งดีเลิศประเสริฐศรีไปอีกคน เพราะดีๆถูกใจเราก็ไม่ใช่อะไรที่พบเจอได้ง่ายๆเสียด้วย เป็นไปได้ว่า อีก 10-20 ปี จากนี้เราอาจไม่ได้เจอใครแบบนี้อีกแล้ว และจะมีความสงสัยค้างคาอยู่ในใจว่า ถ้าตอนนั้นเรายอมเสี่ยงหน้าแตก แสดงความในใจให้ปรากฏชัดเจนกับหนุ่มน่ารักคนนั้นเสีย เขาอาจจะโอ.เค.จนมีความสัมพันธ์อันยืดยาว ทำให้ชีวิตเราสุขกว่าที่เป็นอยู่ก็ได้ คนนี้อาจจะเป็นคนที่ดีที่สุดแล้วสำหรับเรา แต่เรากลับปล่อยให้โอกาสผ่านไป แล้วต้องไปลงเอยกับคนที่ดีน้อยกว่านี้ในอนาคต อย่ากระนั้นเลย เสี่ยงลุยเสียแต่ตอนนี้ดีกว่า จะได้รู้ไปว่าแท้ที่จริงคนคนนี้คิดอย่างไรกับเรา จะได้ไม่ต้องมานั่งสงสัยในอนาคต

นอกจากนี้อาการวางเฉยของผู้ชายก็มีความหมายได้หลายอย่างนะ คุณหนุ่มคนนั้นเธออาจจะขี้อายไม่กล้าเริ่มต้นก่อนก็ได้ ผู้ชายจำนวนมากกลัวการถูกปฏิเสธจากผู้หญิง คือยอมรับอาการ “แห้ว” ไม่ค่อยได้ เพราะกลัวเสียใจ กลัวเสียหน้า หรือเสียความเชื่อมั่นในตัวเองมากบ้างน้อยบ้าง คงนึกออกนะว่าถ้าคนที่เราสนใจเขาตอบกลับมาว่า “ฉันไม่ชอบเธอหรอก” (หรือจะให้นุ่มนวลกว่านั้นก็อาจจะบอกว่า “เราเป็นเพื่อนกันก็ดีแล้วนี่นะ” อย่าเป็นอย่างอื่นเลย แต่ผู้สันทัดกรณีคนหนึ่งบอกว่า ถ้าตอบอย่างนุ่มนวลอย่างนี้ยังพอมีหวังนะ เพราะไม่ได้ตัดให้ขาดสะบั้นไปเลยทีเดียว) เราจะรู้สึกอย่างไร คงทั้งเซ็งทั้งเศร้าใช่ไหม
อาการเฉย ๆ ค่อนไปทางบื้อของผู้ชายอาจจะเป็นเพราะความไม่รู้ ซึ่งมีรากฐานมาจากความไม่ค่อยฉลาดและ/หรือไม่ค่อยเฉลียวของผู้ชายคนนั้นก็ได้อีกนั่นแหละ ผู้ชายบางคนดูไม่ออกจริง ๆ ว่าผู้หญิงมีทีท่าหรือสนใจ เพราะไม่คุ้นเคยกับท่าทีของผู้หญิงหรือเอาแต่อ่านผู้หญิงจากวิธีคิดของผู้ชาย มองผู้หญิงเหมือนมองผู้ชายที่เป็นเพื่อนเลยอ่านมารยาหญิงไม่ค่อยออกหรือตีความผิดไป บางคนอาจจะเป็นเอามากถึงขนาดว่าผู้หญิงทิ้งผ้าเช็ดหน้าเพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ (แปลว่าอ่อยน่ะ) ก็ยังอุตส่าห์เดินข้ามหรือเหยียบผ้าเช็ดหน้านั้นเสียได้ อย่างนี้ก็มี

สรุปก็คือการที่ผู้ชายวางเฉยต่อความสนใจของเรามีความหมายได้หลายอย่างที่อาจจะไม่ใช่การปฏิเสธเราเสียทีเดียวก็ได้ เมื่อบวกกับความเสียดายว่าคนนี้อาจจะดีที่สุดในชีวิตนี้แล้วก็ได้ (อะไรที่ไม่ได้มาก็มักจะมีค่ามากอย่างนี้แหละ) ทำให้ผู้หญิงบางคน เช่น Lilith เป็นต้น มุมานะเล่นบทฝ่ายรุกบ้างเพื่อไม่ให้เสียโอกาสในชีวิต และจะได้ไม่ต้องมีอะไรค้างคาใจต่อไป

ผลลัพธ์ของการรุกเป็นไปได้หลายอย่าง บางทีก็เป็นแฮปปี้เอ็นดิ้งได้เหมือนกัน เพราะฝ่ายหนุ่มรู้สึกประทับใจและมีค่าเมื่อผู้หญิงเป็นฝ่ายเริ่มต้นก่อน หรือบางหนุ่มอาจจะมีใจอยู่บ้างแล้ว การรุกของฝ่ายหญิงจึงทำให้อะไร ๆ ง่ายขึ้น

แต่ในอีกหลาย ๆ กรณีเรื่องจบลงอย่างเศร้าแกมสยดสยอง เมื่อผู้ชายไม่เล่นด้วยไม่ว่าจะเป็นเพราะไม่สนใจผู้หญิงคนนั้นจริง ๆ หรือเพราะเหตุอื่น ๆ ระดับความเศร้าจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับวิธีการโต้ตอบหรือปฏิเสธของผู้ชาย แต่ก็มีสาว ๆ หลายคนที่เคยเล่นบทฝ่ายรุกบอกว่าไม่ว่าผู้ชายจะปฏิเสธอย่างนุ่มนวลน่ารักขนาดไหน ก็เศร้ามากอยู่ดี เพราะรู้สึกทั้งเสียใจและไร้ค่า อาการแห้วไม่ว่าจะเพราะอะไรและอย่างไรทำให้เราเจ็บทั้งนั้น

หนุ่ม ๆ หลายคนไม่ชอบและรับไม่ได้กับการเป็นฝ่ายรุกของผู้หญิง พวกนี้ชอบเล่นอยู่ในเกมที่กำหนดชัดเจนว่าใครควรจะทำอะไร เกมการจีบกันที่เราคุ้นเคยกำหนดให้การเริ่มต้นจีบหรือการแสดงความสนใจเป็นเรื่องของผู้ชาย โดยบอกเราว่าผู้หญิงต้องทำตัวให้น่ารักน่าปรารถนาเพื่อให้ผู้ชายสนใจ เรายังเชื่อด้วยว่าสิ่งสำคัญสำหรับผู้หญิงคือการเลือก โดยผู้หญิงต้องเลือกคนดี ๆ จากบรรดาคุณผู้ชายที่มาแสดงความสนใจหรือรุมจีบ แต่ถ้าคิดให้ดี ๆ ก็น่าสงสัยนะว่าใครเป็นฝ่ายเลือกใครกันแน่ โดยบทบาทของการเป็นฝ่ายเริ่มต้นผู้ชายเป็นฝ่ายเลือกว่าจะจีบหรือไม่จีบใคร ผู้ชายต่างหากที่เป็นฝ่ายเลือกผู้หญิง โดยผู้หญิง (บางคน) อาจจะมีโอกาสได้เลือกผู้ชายบ้างจากกลุ่มคนที่เดินเข้ามาหาหรือมาจีบเท่านั้น ซึ่งโดยทั่ว ๆ ไปไม่น่าจะมากนัก และเป็นการเลือกหลังจากที่ผู้ชายเขาได้เลือกก่อนแล้วว่าจะจีบหรือไม่จีบเรา

อย่าลืมว่าผู้หญิงทุกคนไม่ได้เจ้าเสน่ห์ไปหมด บางคนรอทั้งชาติก็ไม่มีคนมาจีบ พอมีหลงมาสักคนก็ต้องรีบคว้าไว้ไม่เช่นนั้นก็ต้องสถิตย์อยู่บนคานทองนิเวศน์ตลอดไป สาว ๆ ส่วนใหญ่น่าจะเป็นพวกไม่มีโอกาสได้เลือกอย่างนี้เสียมากกว่า แต่เป็นฝ่ายรอว่าอะไรก็ตามที่พลัดหลงเข้ามาก็ต้องคว้าไว้ และคนที่หลงเข้ามาก็อาจจะไม่ใช่คนที่เราพออกพอใจ แต่ต้องทำใจให้ชอบเพราะอาจจะไม่มีใครหลงเข้ามาอีก (อ่านแล้วเวียนหัวไหม?)

แต่การฮึดของสาวบางคนที่จะเพิ่มช้อยส์ให้ตัวเองด้วยการเล่นบทรุก อาจจะทำให้หนุ่ม ๆ ที่เป็นเป้าหมายตกใจกลัวและเผ่นป่าราบไปมากกว่าที่จะต่อไมตรีด้วยเผื่อจะเวิร์ค หนุ่มพวกนี้หลงติดอยู่กับภาพของนางในฝันประเภทสาวน้อยแสนหวาน เรียบร้อยขี้อายเป็นฝ่ายรับหรือช้างเท้าหลังที่ดีอะไรทำนองนั้น พอมาเจอผู้หญิงเป็นฝ่ายรุกก็ต้องตกอกตกใจบ้างเป็นธรรมดา แล้วพาลมองว่ายายคนนี้ท่าจะไม่ใช่ผู้หญิงดีๆกระมัง จึงได้มาไล่ล่าผู้ชายขนาดนี้ แล้วก็ลุกขึ้นวิ่งหนีไปตามฟอร์ม

และด้วยความกลัวนี้เองทำให้ผู้ชายที่ถูกผู้หญิงจีบบางคนโต้ตอบด้วยท่าทีไม่น่ารักหรือถ้อยคำที่รุนแรง ก็เขาคิดว่าผู้หญิงที่เป็นฝ่ายรุกไม่น่าจะเป็นคนดีนัก เพราะไม่เล่นตามกฎกติกามารยาทของการจีบกันนี่น่า สาวๆที่อุตส่าห์รวบรวมความกล้าเปิดเกมกับหนุ่มที่ตัวเองสนใจก่อนเลยต้องเศร้าสนิท เมื่อถูกตัดไมตรีอย่างไม่เหลือเยื่อใยด้วยคำพูดที่แปลได้ว่า “ผมไม่สนใจ อย่างมายุ่งกับผม” ...แค่คิดก็เศร้าแล้วเนอะ

สาวๆที่เจออะไรทำนองนี้พยายามเข้าใจชายหนุ่มขี้กลัวพวกนี้หน่อยแล้วกัน ถ้าเอาใจเขามาใส่ใจเราสักนิด คงพอเข้าใจได้ว่าการเจอกับอะไรที่เราไม่คุ้นเคยนี้ทั้งอึดอัดและน่ากลัวนะ พอผสมเข้ากับความไม่ชอบไม่พิศวาทคนที่เริ่มรุกเข้าไปอีกเลยยิ่งไปกันใหญ่ สาว ๆ ทั้งหลายก็คงจะเคยร้ายกาจกับหนุ่มที่ตัวเองไม่ชอบแล้วมาตามจีบอยู่เหมือนกันใช่ไหม?

ที่แย่ไปกว่านั้นก็คือการที่หนุ่มเหล่านี้มองสาวนักรุกเป็นผู้หญิงไม่ดี และอาจจะกระจายข่าวป่าวประกาศความไม่ดีให้เป็นที่รู้ทั่วกันเสียอีกด้วย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระดับความห่ามของสุนัขที่ตั้งรกรากอยู่ในปากของเขาคนนั้น ถ้าบังเอิญโชคร้ายไปเจอเอาหนุ่มที่ทั้งขวัญอ่อนและปากมากก็ต้องทำใจว่าเราไม่เคารพกฎกติกาของเกมนี้ ก็เลยต้องโดนลงโทษเข้าให้บ้าง การถูกมองไม่ดีก็เป็นการลงโทษอย่างหนึ่ง ถ้าไม่ใจถึงพอก็อย่าหลุดออกนอกกรอบมาเล่นเกมรุกเป็นอันขาด เจ็บตัวเจ็บใจเปล่า ๆ เล่นตามกติกาต่อไปรอลูกฟลุ้คเอาก็แล้วกัน

อ่านมาถึงตรงนี้คนที่กำลังอินเลิฟและอยากจะเพิ่มโอกาสให้กับตัวเองอาจจะห่อเหี่ยวหมดกำลังใจไปแล้ว อย่าเพิ่งกลัวนะคะ…ของอย่างนี้ไม่ลองก็ไม่รู้ แต่ก่อนจะลองก็ถามตัวเองให้ดี ๆ ก่อนว่าเราอึดพอที่จะรับความเจ็บนานาประการที่จะเกิดขึ้นถ้าหนุ่มเขาบังเอิญไม่เล่นด้วยหรือเปล่า และหนุ่มคนนั้นคุ้มค่าความเสี่ยงต่อการเจ็บตัวเจ็บใจนี้หรือเปล่า ของอย่างนี้ไม่มีใครบอกใครหรือคิดแทนกันได้หรอก คุณเองนั่นแหละรู้คำตอบดีที่สุด ถ้าเกมรุกของคุณประสบความสำเร็จคุณคงจะแฮปปี้พอควร จะสุขมากสุขน้อยก็ต้องขึ้นอยู่กับโชคชะตาแล้ว
แต่ก็อย่าลืมเตือนตัวเองว่าอะไร ๆ ก็เกิดขึ้นได้ในโลกนี้ ถ้าบังเอิญเรื่องของเราจะกลายเป็นโศกนาฏกรรมประดับโลกนี้อีกหนึ่งเรื่องก็ถือเสียว่าโชคไม่ดีก็แล้วกัน และต้องรับกับผลของการไม่เล่นตามกฎด้วย

จะว่าไปแล้วการเล่นเกมรุกนี่ก็ไม่ใช่อะไรที่ทุกคนทำได้หรือเหมาะกับทุกคนหรอก ต้องคนกระดูกแข็ง ๆ ความอดทนมาก ๆ และพอมองเห็นถึงความเสี่ยงและราคาของการแหกกฎเท่านั้นที่พอจะเล่นได้โดยไม่บอบช้ำเกินไป เรื่องนี้คงต้องไปประเมินกันเอาเองนะ
หลังจากตรวจสอบตัวเองดี ๆ แล้ว คุณอยากจะเล่นเกมรุกหรือเกมรับกันคะ ว่าง ๆ ก็เล่าให้ Lilith ฟังบ้างแล้วกัน…